Την λειτουργία, με τα υπέρ και τα κατά, μονάδας αναερόβιας επεξεργασίας απορριμμάτων και μια νέα μονάδα αερόβιας σε δοκιμαστική λειτουργία, καθώς και το συνολικό σύστημα διαχείρισης, είδαν από κοντά τα μέλη της αποστολής από την Ήπειρο στις αρχές της Μεγάλης Εβδομάδας, ενόψει της χωροθέτησης του «δικού» μας εργοστασίου. Ως γνωστόν, για την Ήπειρο η επιλογή είναι μονάδα αερόβιας και αναερόβιας επεξεργασίας με την πρώτη να ...σηκώνει το βάρος μέχρι να φτάσουμε σε ανακύκλωση και οργανικού στην πηγή. Ένα πρώτο και βασικό συμπέρασμα από όσα διαπιστώθηκαν είναι ότι δεν υπάρχει σημαντική περιβαλλοντική επιβάρυνση από μια τέτοια μονάδα, αφού σε απόσταση μόλις δέκα μέτρων έξω από αυτή δεν αντιλαμβάνεται κανείς ότι μέσα γίνεται επεξεργασία απορριμμάτων, όμως ο προβληματισμός έγκειται στο κόστος λειτουργίας που είναι συνάρτηση και του στόχου που τίθεται για το αποτέλεσμα της επεξεργασίας.Εντός του Μαίου αναμένεται η μελετητική ομάδα να καταλήξει στην πρόταση της για την Προμελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τον χώρο υποδοχής του εργοστασίου, αφού αυτό το διάστημα γνωμοδοτούν οι αρμόδιες υπηρεσίες για την καταρχήν καταλληλότητα των εννέα προτεινόμενων θέσεων.Ζητούμενο για την Ήπειρο δεν είναι το που θα χωροθετηθεί, αλλά το πώς θα κατασκευαστεί και θα λειτουργήσει με το μικρότερο δυνατό κόστος για τους πολίτες και αν τελικά θα προλάβουν οι φορείς να το κατασκευάσουν ως δημόσιο έργο. Η μονάδα αναερόβιας επεξεργασίας που είδαν από κοντά τα μέλη της αποστολής βρίσκεται στο εμπορικό τμήμα στο λιμάνι της Βαρκελώνης. 

Ποιοι μετείχαν στην αποστολή
Στην αποστολή μετείχαν, η Γενική Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου-Δυτ. Μακεδονίας Δήμητρα Γεωργακοπούλου -Μπάστα, εκπρόσωπος (υπηρεσιακός παράγοντας) της Περιφέρειας Ηπείρου, ο πρόεδρος της Επιτροπής Επίβλεψης και Παραλαβής της μελέτης για την χωροθέτηση εργοστασίου επεξεργασίας απορριμμάτων για την Ήπειρο Θανάσης Μανταλόβας, ως εκπρόσωπος του Τεχνικού Επιμελητηρίου ο Γ. Σταμουλάκης, ο υπεύθυνος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης για τη διαχείριση αποβλήτων Γ. Παπαγιάννης, ο δήμαρχος Αρταίων Γ. Παπαλέξης, ο δήμαρχος Νικολάου Σκουφά και πρόεδρος του Συνδέσμου διαχείρισης στερεών αποβλήτων Άρτας Στάθης Γιαννούλης, ο αντιδήμαρχος Ιωαννίνων Θ. Μπέγκας, ο αντιδήμαρχος Δωδώνης Π. Σπυρόπουλος, καθώς και εκρπόσωποι από τη Θεσπρωτία και ειδικότερα ο αντιδήμαρχος του δήμου Σουλίου Πέτρος Πέτσιος και ο πρόεδρος της επιτροπής αγώνα κατά του ΧΥΤΑ Καρβουναρίου Γιώργος Σπύρου

Στην επίσκεψη αυτή κλήθηκε και εκπρόσωπος του δήμου Βορείων Τζουμέρκων χωρίς να υπάρξει ανταπόκριση. Ουσιαστικά εκπροσωπήθηκαν στην αποστολή αιρετοί από περιοχές που οι ΧΥΤΑ (Βλαχέρνας και Καρβουναρίου) θα μετατραπούν σε ΧΥΤΥ, όπως είναι ο σχεδιασμός.

Η διαχείριση, όπως σε όλη των Καταλονία γίνεται από ιδιωτικές εταιρείες (υπάρχουν για 7-8 εκ. κατοίκους τέσσερις τέτοιες μονάδες από τη εταιρεία «Εκοπάρκ») και εφαρμόζεται ένα οργανωμένο σύστημα με ανακύκλωση υλικών στην πηγή, αλλά και οργανικού.Στη μονάδα αναερόβιας επεξεργασίας φτάνει προδιαλεγμένο οργανικό κατά 1/3 και τα 2/3 είναι σύμμεικτο.Από τη επεξεργασία το αποτέλεσμα είναι η παραγωγή ποιοτικού κομπόστ και RDF κατά 10% το οποίο οδηγείται για καύση σε ειδική μονάδα και έτσι αξιοποιείται, ενώ στον ΧΥΤΥ καταλήγει μικρή ποσότητα αδρανοποιημένου υλικού, κάτι σαν χώμα.

Το κόστος λειτουργίας
«Το κόστος λειτουργίας εξαρτάται από τι θέλεις να κάνεις, μικρή επεξεργασία ή μεγάλη και τι πρέπει να καταλήγει στον ΧΥΤΥ ή να παράγεται ως καύσιμη ύλη, το RDF», σημειώνει ο πρόεδρος της Επιτροπής Θανάσης Μανταλόβας.Μια τέτοια μονάδα εξυπηρετεί περίπου 400.000 κατοίκους και για την Ήπειρο που ο πληθυσμός είναι μικρότερος αρκεί μικρότερη μονάδα, αφού και οι παραγόμενες ποσότητες απορριμμάτων είναι σχετικά μικρές.Έτσι για την Ήπειρο ζητούμενο είναι η ακριβής στόχευση από μια τέτοια μονάδα αναερόβιας επεξεργασίας ή και συνδυαστικά αερόβιας, αφού για τη Ήπειρο η δεύτερη θα ...σηκώσει το βάρος μέχρι να φτάσουμε σε διαλογή οργανικού στην πηγή, τι θα γίνει με το RDF που σήμερα στη χώρα μας δεν αξιοποιείται.Επίσης μέγα ζητούμενο είναι αν θα προχωρήσει η ανακύκλωση όχι μόνο των υλικών, αλλά και του οργανικού στην πηγή για να φτάνει στη μονάδα περισσότερο προδιαλεγμένο και άρα να είναι ποιοτικότερο το κομπόστ και λιγότερο το παραγόμενο υπόλειμμα που θα οδηγείται σε ΧΥΤΥ.Εκείνο που ικανοποίησε και εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης ήταν το γεγονός ότι σε ΧΥΤΥ καταλήγει μικρή ποσότητα αδρανοποιημένου υπολείμματος και βλέποντας και το εργοστάσιο που δεν επηρεάζει τη γύρω περιοχή, σημείωναν ότι μπορεί να χωροθετηθεί οπουδήποτε. Βέβαια αυτά θα τα δούμε μόλις έρθει η ώρα της χωροθέτησης...

Ποια μέθοδος επιλέχθηκε για την Ήπειρο
Η επιλογή των μεθόδων, αφού πρόκειται για δυο σε μια μονάδα, για την Ήπειρο, είναι αυτή που θα επεξεργάζεται κατά βάση το σύμμεικτο οργανικό(αυτό που θα μένει από την απομάκρυνση, με τη μηχανική διαλογή, των ανακυκλώσιμων υλικών και αυτό που θα παράγεται στην πηγή δηλαδή μαζί ζωικό και φυτικό, δηλαδή το σύμμεικτο οργανικό) και θα έχει τη δυνατότητα να αξιοποιεί και το προδιαλεγμένο οργανικό, όταν θα προχωρήσει η ανακύκλωση οργανικού στην πηγή και στα δυο είδη, από το οποίο παράγεται καλύτερης ποιότητας κομπόστ.Η μονάδα μηχανικής διαλογής και αερόβιας βιολογικής επεξεργασίας, θα έχει δυναμικότητα 110.000 τόνους. Tα πρώτα χρόνια, η μονάδα θα λειτουργεί σε δύο βάρδιες προκειμένου να καλύψει το πλεονάζον εισερχόμενο υλικό και ωσότου η διαλογή στην πηγή αυξηθεί στα επιθυμητά επίπεδα.Η μονάδα αναερόβιας χώνευσης δυναμικότητας 40.000 τόνων θα ενσωματωθεί ως διακριτή γραμμή επεξεργασίας στην παραπάνω μονάδα. Θα διαθέτει ξεχωριστό χώρο υποδοχής και μηχανικής προεπεξεργασίας ενώ θα απαιτηθούν επιπροσθέτως υποδομές για το σύστημα αναερόβιας χώνευσης.Οι υποδομές της κομποστοποίησης, ωστόσο, θα είναι κοινές με τη μονάδα αερόβιας βιολογικής επεξεργασίας και ο καταμερισμός θα γίνεται ανάλογα με την ποσότητα των χωνεμένων στερεών υπολειμμάτων που θα εξέρχονται από τους αντιδραστήρες και θα υπόκεινται σε μετακομποστοποίηση. Σε κάθε περίπτωση, τα προδιαλεγμένα οργανικά θα επεξεργάζονται σε ξεχωριστό τμήμα από ότι τα οργανικά των σύμμεικτων. Αυτό έχει ως στόχο, την παραγωγή υψηλής ποιότητας κομπόστ από το προδιαλεγμένο οργανικό.

Εντός του Μαϊου η Προμελέτη για τη χωροθέτηση
Μέσα στο Μάιο αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η σύνταξη της Προμελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, για την προέγκριση χωροθέτησης του εργοστασίου επεξεργασίας απορριμμάτων στην Ήπειρο.Το προηγούμενο διάστημα και τώρα συνεχίζεται η αποστολή των γνωμοδοτήσεων.αρμοδίων υπηρεσιών για την καταλληλότητα των εννέα από τις δέκα προτεινόμενες θέσεις, πλην Βιομηχανικής Περιοχής Ιωαννίνων.Θα ακολουθήσει η έγκριση της από το υπουργείο Περιβάλλοντος, καθώς και οι γνωμοδοτήσεις από συλλογικά όργανα της αυτοδιοίκησης.Για τις εννέα υποψήφιες θέσεις (πλην της ΒΙ.ΠΕ που δεν απαιτείται στην παρούσα φάση) ζητήθηκε η έκφραση καταρχήν γνωμοδότησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες (Δ/νση Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού, Δασαρχεία της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, Εφορείες Αρχαιοτήτων) ως προς το επιτρεπτό της χωροθέτησης έργων διαχείρισης αστικών στερεών αποβλήτων. Σύμφωνα με την ίδια διαδικασία, για τις υποψήφιες θέσεις που δεν θα υπάρξει αρνητική γνωμοδότηση των υπηρεσιών, θα ακολουθήσει συγκριτική αξιολόγηση και κατάταξή τους, στο πλαίσιο της εκπόνησης της Προμελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων(Π.Π.Ε.).Οι δέκα προτεινόμενες θέσεις βρίσκονται σε επτά περιοχές και σε τέσσερις δήμους, εκ των οποίων οι τρεις στο νομό Ιωαννίνων, Δωδώνης, Ιωαννιτών και Ζίτσας και στο δήμο Ζηρού του νομού Πρέβεζας. Οι τρεις θέσεις στο νέο δήμο Ιωαννιτών προέκυψαν εκ των υστέρων.Η χωροθέτηση αφορά κυρίως το εργοστάσιο, αλλά με πρόβλεψη και για δημιουργία ΧΥΤΥ και αναμένεται να μετατραπούν σε ΧΥΤΥ οι ΧΥΤΑ Καρβουναρίου και Βλαχέρνας, ενώ ο ΧΥΤΑ Ελληνικού έχει εξαιρεθεί, μένει να αποδειχτεί και στην πράξη η εξαίρεση, δεδομένου ότι υπάρχουν αντιδράσεις και δηλώσεις περί του αντιθέτου...