Οι Κώδικες των Μητροπόλεων αποτελούν έναν από τους πολυτιμότερους θησαυρούς της ελληνικής ιστορίας και παράδοσης, καθώς λειτουργούσαν ως τα «επίσημα αρχεία» των κατά τόπους Μητροπόλεων κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Δεν ήταν απλώς θρησκευτικά βιβλία, αλλά διοικητικά και νομικά κατάστιχα που κατέγραφαν την καθημερινή ζωή του Ελληνισμού.
Τι ακριβώς κατέγραφαν;
Επειδή η Εκκλησία είχε αναγνωριστεί από την Οθωμανική εξουσία ως ο εκπρόσωπος των Χριστιανών (το σύστημα των Μιλλέτ), οι Μητροπολίτες είχαν δικαστικές και διοικητικές αρμοδιότητες. Στους Κώδικες βρίσκουμε:
- Ληξιαρχικές Πράξεις: Βαπτίσεις, γάμοι, διαζύγια και θάνατοι.
- Περιουσιακά Στοιχεία: Πωλήσεις ακινήτων, δωρεές, διαθήκες και προικοσύμφωνα.
- Δικαστικές Αποφάσεις: Επίλυση διαφορών μεταξύ χριστιανών για να αποφεύγεται η προσφυγή στα οθωμανικά δικαστήρια.
- Κοινοτικά Θέματα: Εκλογές δημογερόντων, φορολογικά κατάστιχα και αποφάσεις για τη λειτουργία σχολείων ή νοσοκομείων.
- Ιστορικά Γεγονότα: Συχνά οι γραφείς σημείωναν στο περιθώριο σημαντικά γεγονότα, όπως επιδημίες, σεισμούς ή επιδρομές, λειτουργώντας ως «ημερολόγια» της εποχής
Ανα διαστήματα μεσα απο την paramythia-online.gr, θα σας παρουσιάζουμε χαρακτηριστικά αρχεία από τους Κώδικες της Μητροπόλεως Παραμυθιάς.
1872, διαζύγιο στην Χόϊκα
Παραστάσα ενώπιων της ημών ταπεινότητος, η Β—— Σ—— από χωρίον Χόϊκα, ανέφερε δεινοπαθώς, ότι συζευχθεισα προ οκτώ ετών εις γάμων Β——- Α——–, εκ του χωρίου Σ——-, της θεοσώστου ημών επισκοπής, μόλις τον πρώτον έτος μετ’ αυτού εν ειρήνη και ομόνοια.
Ύστερων δε ο ανήρ της ήρξατο φέρεσθαι προς αυτήν λίαν απηνώς και τελευταίον απεδίοξεν αυτήν εκ της οικίας του, περιπλανώμενη δε τήδε κακείσαι ανηνέχθη τότε ενώπιων του προκατόχου ημών, υστις όπως επαναφέρεη τον άνδρα της, ει το καθήκον του , υπέβαλεν αυτόν υπό πολλάς ποινάς, εκκλιστιαστικάς τε και εξωτερικάς.
Τουτων δε πάντων αποβάτων ανοφελων, η ειρημένη γυνή Β—–, ενεφανίσθη και προς ημάς άπαξ, δις και πολλάκις και επανειλημμένος, εζητει όπως δοθη εν τέρμα εις την οικτράν αυτήν καταστασιν.
Πολλάκις δε εγράψαμεν προς τον ρηθέντα Β——–, ινα εν ωρισμένη ημέρα εμφανισθή εις την ιεράν Μητρόπολιν, όπως, ει δυνήθωμεν, συμβίβασαι και ειρήνευεσαι αυτούς αλλ΄ αυτος παρήκουσε και ουκ ηθέλησεν ινα εμφανισθή.
Όθεν έχοντες μεν υψιν όσα ο προκάτοχος ημών περι αυτού ενήργησεν, ουχ ήττον δε και την προς την εκκλισίαν επανειλημμένη παρακοήν αυτού και το αμετατρεπρον της διαγωγής του, προ παντών δε την επι επτά όλοις έτεσιν άνευ σκέπης και προστασίας, περιπλάνησιν της ταλαίπωρου ταύτης γυναικός εν αυτή μάλιστα τη ακμή της ηλικίας της, οπότε κίνδυνος προφανής επίκειται, μη παρεκκλίνη της ηθικής και προγνινή αυτή, ούτως αφευκτος ψυχική απωλεια, διαζεγνύομεν αυτην από του ρηθέντος ανδρός της Β——–, και κηρυττομεν αυτους αλλοτρίους απ’ αλλήλων και μηδεμίαν γαμικήςν συνάφειαν εχοντας, παρέχοντες συνάμα και την εκκλησιαστικήν άδειαν εις την ρηθείσαν Β—— του να έλθη εις ετερον νόμιμον γάμον, εφ’ ω και εδόθη αυτή το παρόν δι’ ένδειξιν.
Εν Παραμυθία τη 25 Απριλίου 1872
Join the Conversation