Αν έχει τύχει να ακούς σχολιασμό και να αναρωτιέσαι, καλά, τι λέει ο τύπος, όταν επαναλαμβάνει για το εξάρι ή αν βλέπεις ανάλυση στο YouTube ή κοιτάς για tips στο sport.netbet.gr με όρους όπως inverted fullback και false 9 και νιώθεις ότι έχεις χάσει την μπάλα ή ότι έχεις μείνει πολύ πίσω, ε, δεν είσαι ο μόνος. Στο σύγχρονο ποδόσφαιρο μιλάνε όλο και περισσότερο με κωδικούς. Και παρότι οι αριθμοί και οι όροι μοιάζουν θεωρητικοί, στην ουσία περιγράφουν κάτι πολύ απλό, ποιος κινείται πού, πότε και γιατί.
Πάμε να το ξεκαθαρίσουμε, με αρκετές λεπτομέρειες ώστε να βλέπεις τον αγώνα αλλιώς.
Οι αριθμοί δεν είναι μόνο φανέλες, είναι ρόλοι
Όταν λέμε 6 ή 8, δεν μιλάμε μόνο για το νούμερο στη φανέλα. Μιλάμε για ρόλους που προέρχονται και διανέμονται από την παραδοσιακή αρίθμηση θέσεων. Σήμερα, οι ομάδες αλλάζουν σχηματισμό μέσα στο ίδιο ματς, αλλά οι ρόλοι αυτοί παραμένουν χρήσιμοι για να υπάρχει ένας βασικός κορμός και να καταλάβεις τη λογική που ακολουθείται.
Σκέψου το κάπως έτσι, το εξάρι είναι ο παίκτης που ισορροπεί τα πράγματα. Το 8 είναι ο άνθρωπος που συνδέει. Ο inverted fullback είναι ο μπακ που κλείνει προς τα μέσα για να δώσει αριθμητικό πλεονέκτημα σε κάποια φάση. Και ο false 9 είναι ο φορ που δεν μένει όμως φορ.
Τι κάνει το 6 (αγγλιστί defensive midfielder / holding midfielder)
Το 6 είναι το κλασικό το παλιακό αμυντικό χαφ, ο παίκτης μπροστά από τα στόπερ. Αν το ποδόσφαιρο ήταν σκάκι, το 6 μπορούμε να πούμε πως είναι κομμάτι που προστατεύει τον βασιλιά και ταυτόχρονα ξεκινά την επίθεση με καθαρή κοντινή πρώτη πάσα.
Στην άμυνα, ο ρόλος του είναι να κόβει πάσες, να κλείνει χώρους ανάμεσα στις γραμμές και να κάνει τα λεγόμενα έξυπνα κλεψίματα, ένα βήμα μπροστά από τον επιτιθέμενο, ένα τάκλιν στην ώρα του, το κορμί του στη σωστή θέση. Δεν χρειάζεται να είναι πάντα θεαματικός, βασικά μάλλον το ανάποδο παίζει. Πολλές φορές το καλό το 6άρι φαίνεται επειδή ακριβώς δεν φαίνεται και αυτό γιατί οι αντίπαλοι δεν βρίσκουν ποτέ εύκολη πάσα στο 10άρι τους.
Με την μπάλα στα πόδια, το 6 είναι συχνά πυκνά ένα σημείο αναφοράς για την κυκλοφορία. Παίρνει μπάλες, αλλάζει πλευρά και ρυθμό, σπάει την πίεση με μια κάθετη ή με μια κοντινή, γρήγορη πάσα. Όταν το 6 είναι σε καλή μέρα, η ομάδα μοιάζει να έχει βγει από τηλεπαιχνίδι.
Τι κάνει το 8 (box-to-box / central midfielder)
Το 8άρι είναι ο μέσος που καλύπτει πολλά μέτρα και έχει πολλά καθήκοντα. Παραδοσιακά λέγεται και box-to-box, γιατί κινείται από τη μία περιοχή μέχρι την άλλη. Είναι ο παίκτης που θα τον δεις να πατάει περιοχή για τελείωμα και, δύο φάσεις μετά, να γυρίζει για να κλείσει χώρο στο κέντρο.
To 8 λειτουργεί σαν ένας συνδετικός κρίκος, συνδέει άμυνα με επίθεση, βοηθά στο πρέσινγκ της ομάδας, κάνει δεύτερες μπάλες, στηρίζει τα εξτρέμ, δίνει επιλογές στο 6 και το 10 (αν υπάρχει). Σε ομάδες που παίζουν πολύ physical και έντονα, το 8 είναι συχνά ο κινητήρας. Αν το 6 είναι το τιμόνι, το 8 είναι οι στροφές.
Υπάρχουν φυσικά και αρκετές παραλλαγές, ένα 8άρι μπορεί να είναι πιο δημιουργικός, να πατάει περισσότερο τελική πάσα, ή πιο χαμάλης. Η ουσία όμως δεν αλλάζει, είναι ο ρόλος που κάνει την ομάδα να δουλεύει σαν ένα ενιαίο σύνολο.
Inverted fullback, ο μπακ που γίνεται και χαφ
Εδώ μπαίνουμε σε πιο μοντέρνες καταστάσεις. Ο inverted fullback είναι ο πλάγιος αμυντικός που, αντί να μένει κολλημένος στη γραμμή, κλείνει προς τα μέσα όταν η ομάδα έχει την κατοχή. Δηλαδή, στην ανάπτυξη μετατρέπεται σε έξτρα χαφ.
Θα πει κανείς, γιατί να το κάνει αυτό; Για δύο βασικούς λόγους. Πρώτον, για να δημιουργήσει υπεραριθμία στο κέντρο και να βοηθήσει την ομάδα να κρατήσει μπάλα απέναντι σε φουλ πίεση. Δεύτερον, για να δώσει ελευθερία σε άλλους, αν ο μπακ μπαίνει μέσα, ο εξτρέμ μπορεί να μείνει πιο ψηλά και δώσει φάρδια, ή το 8 να ανέβει χωρίς να αφήσει πίσω κενό.
Ο inverted fullback πρέπει να έχει και ποδοσφαιρικό μυαλό και στόφα, σωστό κοντρόλ και καλή αίσθηση χώρου. Δεν είναι ρόλος τρέχω πάνω-κάτω στη γραμμή μόνο. Είναι ρόλος που απαιτεί να διαβάζεις το παιχνίδι σχεδόν σαν κεντρικός μέσος.
False 9. Το φορ που τραβάει τα στόπερ προς τα έξω
Ο false 9 είναι ίσως ο πιο παρεξηγημένος ρόλος. Θα προσπαθήσουμε να το πούμε απλά, είναι ο επιθετικός που ξεκινά ως εννιάρι, αλλά κατεβαίνει χαμηλά για να πάρει μπάλα και να μπερδέψει τα στόπερ.
Το κόλπο είναι στο δίλημμα που δημιουργεί. Αν το στόπερ τον ακολουθήσει προς το κέντρο, ανοίγει χώρος στην πλάτη του για να τρέξει ένα εξτρέμ ή ακόμη και το 8άει να πατήσει περιοχή. Αν δεν τον ακολουθήσει, ο false 9 γυρίζει, παίρνει μπάλα ανάμεσα στις γραμμές και γίνεται άκρως δημιουργός.
Για να δουλέψει, χρειάζεται κίνηση γύρω του και ο ίδιος να το κατέχει το τόπι. Δεν είναι ο ρόλος του μένω ακίνητος και περιμένω την σέντρα. Είναι ένας ρόλος που θέλει συνεργασίες, τρίγωνα, αλλαγές θέσεων και σωστό timing στα τρεξίματα των άλλων.
Πώς να τους καταλαβαίνεις μέσα στο παιχνίδι
Αν θέλεις ένα πρακτικό tip όταν βλέπεις αγώνα, κοίτα αυτά τα σημάδια, το 6άρι είναι εκεί όπου σβήνουν οι αντεπιθέσεις της αντίπαλης ομάδας και από εκεί ξεκινά η πρώτη πάσα. Το 8άρι είναι ο παίκτης που εμφανίζεται παντού, σαν να έχει 3 πνευμόνια. Ο inverted fullback φαίνεται όταν, αντί να ανοίγει στη γραμμή μπάστακας, στέκεται δίπλα στα χαφ στις κατοχές. Και ο false 9 σε κάνει να αναρωτιέσαι, μα γιατί ο φορ είναι στο κέντρο σαν δεκάρι;
Γιατί, όταν καταλάβεις τους ρόλους, βλέπεις άλλο ματς
Το ποδόσφαιρο δεν είναι μόνο ποιος έβαλε το γκολ. Είναι και το πώς αυτό έγινε πράξη. Το 6 κρατά την ισορροπία, ο 8 ενώνει τις γραμμές, ο inverted fullback αλλάζει το αριθμητικό πλεονέκτημα στο κέντρο και ο false 9 ανακατεύει την τράπουλα στην επίθεση.
Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβεις, από το «τι παίζουν;» περνάς στο «α, τώρα το είδα» και στο επόμενο βήμα τα εξηγείς και στους φίλους σου