Προς Την Επιτροπή Ανταγωνισμού
Κότσικα 1Α & Πατησίων,
Τ.Κ. 104 34, Αθήνα, Ελλάδα
Από
1.Σιντόρη Γεώργιο, Δικηγόρο Θεσπρωτίας, κάτοικο Ηγουμενίτσας (Γ.Λαμπράκη 29), τηλ. Επικοινωνίας 6944253331, email:[email protected]
2.Σιντόρη Κων/νο, Δικηγόρο Θεσπρωτίας , κάτοικο Ηγουμενίτσας (Γ.Λαμπράκη 29), τηλ. Επικοινωνίας 6932738296 , email: [email protected]
Θέμα
Αναφορά για διερεύνηση πιθανής παράβασης των κανόνων ελεύθερου ανταγωνισμού και καταχρηστικής εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης από την εταιρεία ΤΕΡΝΑ Α.Ε. σχετικά με την είσπραξη διοδίων στην Εγνατία Οδό
Περιγραφή της Υπόθεσης
Οι αναφέροντες είμαστε Ελεύθεροι Επαγγελματίες (Δικηγόροι) με επαγγελματική δραστηριότητα στην περιοχή της Ηπείρου και όχι μόνον, και είμαστε χρήστες της Εγνατίας Οδού
Πρόσφατα ανέλαβε την τη διαχείριση και εκμετάλλευση της Εγνατίας Οδού η Ανώνυμη Εταιρία με την επωνυμία ΤΕΡΝΑ Α.Ε.
Από τις αρχές του 2026 με την ανάληψη της διαχείρισης της Εγνατίας Οδού από την ανωτέρω εταιρία, προχώρησε σε μονοδρόμηση όλων των σηράγγων από την Ηγουμενίτσα, μέχρι και την Παναγιά .
Συγκεκριμένα στο μήκος αυτό της Εγνατίας οδού υπάρχουν οι εξής σήραγγες με το αντίστοιχο μήκος της καθεμίας:
Μεγάλες Σήραγγες (>1.000 μ.)
•Δρίσκου: 4.600 μ.
•Μετσόβου: 3.500 μ.
•Δωδώνης: 3.360 μ.
•Παναγιάς: 2.665 μ.
•Ανηλίου: 2.100 μ.
•Αγίου Νικολάου: 1.200 μ.
•Περιστερίου: 1.100 μ.
Μικρότερες Σήραγγες
•Αγναντερού: ~720 μ.
•Βασιλικού: ~590 μ.
•Σενίκου: ~550 μ.
•Μαζαρακιάς: ~450 μ.
•Κρυφοβού: ~400 μ.
•Τύριας: ~380 μ.
•Αράχθου: ~350 μ.
Η μονοδρόμηση των σηράγγων αυτών έγινε σε όλο το μήκος τους, και στα δύο ρεύματα και 200 μέτρα περίπου πριν από καθεμία σήραγγα, και ταυτόχρονα καθορίσθηκε και όριο ταχύτητας 60 χιλ/ώρα, με ένδειξη «εκτελούνται έργα» και μάλιστα ταυτόχρονα σε όλες τις σήραγγες με αβέβαιο το μέλλον των έργων και της ολοκλήρωσής τους.
Στο συγκεκριμένο τμήμα των 123 χλμ., το συνολικό μήκος των σηράγγων (ανοιγμένο σε μονό κλάδο) αγγίζει τα 33,4 χλμ., καλύπτοντας σχεδόν το 1/4 της συνολικής διαδρομής. Σημειώνεται ότι όλες οι σήραγγες είναι δίδυμες, διαθέτοντας δηλαδή ξεχωριστό κλάδο για κάθε κατεύθυνση κυκλοφορίας.
Η καταγγελόμενη εταιρεία ΤΕΡΝΑ Α.Ε., η οποία , κατά τα προαναφερόμενα, έχει αναλάβει και εκμετάλλευση της Εγνατίας Οδού, προβαίνει σε πρακτικές που ενδέχεται να συνιστούν παράβαση των κανόνων του ελεύθερου
ανταγωνισμού και καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης, κατά παράβαση του εθνικού και ενωσιακού δικαίου.
Συγκεκριμένα, η καταγγελλόμενη εταιρεία εξακολουθεί να εισπράττει διόδια από τους χρήστες της Εγνατίας Οδού, παρά το γεγονός ότι, λόγω μονοδρόμησης των σηράγγων και περιορισμού της κυκλοφορίας σε σημαντικά τμήματα του οδικού δικτύου, η παρεχόμενη υπηρεσία δεν αντιστοιχεί στην πλήρη και ασφαλή χρήση της υποδομής για την οποία καταβάλλονται τα τέλη διοδίων.
Η πρακτική αυτή συνιστά εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά παροχής υπηρεσιών οδικής μεταφοράς μέσω διοδίων, καθώς οι χρήστες δεν διαθέτουν εναλλακτική οδό ισοδύναμης ποιότητας και ασφάλειας, ενώ η ΤΕΡΝΑ Α.Ε. αποκομίζει οικονομικό όφελος χωρίς αντίστοιχη παροχή υπηρεσίας.
Νομικό Πλαίσιο
Η παρούσα αναφορά υποβάλλεται σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 3959/2011 περί προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού, όπως ισχύει, καθώς και των άρθρων 101 και 102 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), τα οποία απαγορεύουν τις αντιανταγωνιστικές συμπράξεις και την καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης.
Σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν. 4886/2022, η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει την αρμοδιότητα να διερευνά παραβάσεις των άρθρων 1 και 2 του ν. 3959/2011, καθώς και των άρθρων 101 και 102 ΣΛΕΕ, και να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την αποκατάσταση του ανταγωνισμού.
Επιπλέον, η είσπραξη διοδίων από φορέα που ενεργεί στο πλαίσιο δημόσιας εξουσίας ή κατόπιν παραχώρησης έχει αποτελέσει αντικείμενο νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο έχει κρίνει ότι η είσπραξη τελών διοδίων συνιστά παροχή υπηρεσίας εξ επαχθούς αιτίας, όταν αφορά συγκεκριμένα τμήματα οδών υψηλών προδιαγραφών και όχι το σύνολο του εθνικού δικτύου (ECLI:EU:C:2016:661).
Ωστόσο, το ίδιο Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει ότι, όταν τα διόδια εισπράττονται στο πλαίσιο άσκησης δημόσιας εξουσίας και τα έσοδα αποτελούν έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού, δεν πρόκειται για οικονομική δραστηριότητα αλλά για διοικητική πράξη δημοσίου δικαίου (ECLI:EU:C:2000:51).
Στην προκειμένη περίπτωση, η ΤΕΡΝΑ Α.Ε. ενεργεί ως ιδιωτικός παραχωρησιούχος και όχι ως φορέας δημόσιας εξουσίας, γεγονός που καθιστά την είσπραξη διοδίων οικονομική δραστηριότητα υποκείμενη στους κανόνες ανταγωνισμού. Η συνέχιση της είσπραξης διοδίων, παρά τη μερική ή ολική αδυναμία παροχής της υπηρεσίας λόγω μονοδρόμησης και περιορισμών κυκλοφορίας, συνιστά καταχρηστική εκμετάλλευση δεσπόζουσας θέσης και παραπλανητική εμπορική πρακτική εις βάρος των χρηστών.
Επιπτώσεις στην Αγορά και στους Καταναλωτές
Η ως άνω συμπεριφορά έχει ως αποτέλεσμα:
•τη στρέβλωση του ανταγωνισμού στην αγορά παροχής υπηρεσιών οδικής μεταφοράς,
•τον αδικαιολόγητο πλουτισμό του παραχωρησιούχου εις βάρος των χρηστών,
•την παραβίαση της αρχής της αναλογικότητας μεταξύ παρεχόμενης υπηρεσίας και αντιτίμου,
•και την περιορισμένη πρόσβαση των πολιτών σε ασφαλείς και λειτουργικές οδικές υποδομές.
Μετά ταύτα Ζητείται από την Επιτροπή Ανταγωνισμού:
•να εξετάσει την καταγγελλόμενη συμπεριφορά της εταιρείας ΤΕΡΝΑ Α.Ε.,
•να διερευνήσει εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις ύπαρξης παράβασης των κανόνων ανταγωνισμού και καταχρηστικής εκμετάλλευσης δεσπόζουσας θέσης,
•να διαπιστώσει εάν η είσπραξη διοδίων υπό τις παρούσες συνθήκες συνιστά παραπλανητική ή καταχρηστική πρακτική,
•και να λάβει τα κατάλληλα διορθωτικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής ή μείωσης των διοδίων έως την πλήρη αποκατάσταση της κυκλοφορίας και της λειτουργικότητας της Εγνατίας Οδού.
Δήλωση
Δηλώνουμε υπεύθυνα ότι τα ανωτέρω στοιχεία είναι αληθή και ότι η παρούσα αναφορά υποβάλλεται καλόπιστα, με αποκλειστικό σκοπό τη διασφάλιση του ελεύθερου και θεμιτού ανταγωνισμού και την προστασία των δικαιωμάτων των χρηστών της Εγνατίας Οδού.
