Εγκύκλιος του Παραμυθιάς κ. Σεραπίωνος προς το Κλήρο, για την Με­γά­λη Τεσ­σα­ρα­κο­στή.

Ὁ Μητροπολίτης Παραμυθίας, Φιλιατῶν,
Γηρομερίου καί Πάργης Σεραπίων

Πρός

τόν Ἱερόν Κλῆρον
τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Θέμα: «Παραινέσεις ἐν ὄ­ψει τῆς Ἁ­γί­ας καί Με­γά­λης Τεσ­σα­ρα­κο­στῆς»

---

Ἀ­γα­πη­τοί μου Ἀ­δελ­φοί καί Πα­τέ­ρες, χαί­ρε­τε ἐν Κυ­ρί­ῳ.

«Τό στά­διον τῶν ἀ­ρε­τῶν ἠ­νέ­ω­κται»

Μέ ἀ­φορ­μή τήν ἔ­ναρ­ξη τῆς Ἁ­γί­ας καί Με­γά­λης Τεσ­σα­ρα­κο­στῆς, ἐ­πι­θυ­μῶ νά σᾶς ἀ­πευ­θύ­νω τίς πα­τρι­κές εὐ­χές μου, ὅ­πως δι­έλ­θε­τε τό ἱ­ε­ρό αὐ­τό χρο­νι­κό δι­ά­στη­μα μέ κα­τά­νυ­ξη καί ἀ­σκη­τι­κό φρό­νη­μα.

Ἡ πε­ρί­ο­δος πού θά δι­α­νύ­σου­με εἶ­ναι στά­διο πνευ­μα­τι­κοῦ ἀγώ­να τῶν πι­στῶν ἀν­θρώ­πων, οἱ ὁ­ποῖ­οι κα­λού­μα­στε ἐν­το­νό­τε­ρα καί με­θο­δι­κό­τε­ρα νά ἀ­γω­νι­σθοῦ­με κα­τά τῶν πα­θῶν γιά νά φθά­σου­με στήν τε­λεί­ω­ση. Ἡ Ἁ­γί­α μας Ἐκ­κλη­σί­α, μᾶς προ­σκα­λεῖ νά με­τά­σχου­με βι­ω­μα­τι­κά στό λει­τουρ­γι­κό της ἤ­θος, θέ­τον­τας στή διά­θε­σή μας ὅ­λα τά πνευ­μα­τι­κά της ἐφόδια καί μέ­σα. Με­τα­ξύ αὐ­τῶν συγ­κα­τα­λέ­γε­ται καί ἡ λα­τρεί­α τοῦ Θε­οῦ, ἐμ­πλου­τι­σμέ­νη, ἐπηυ­ξη­μέ­νη, κα­τα­νυ­κτι­κή, ὥ­στε νά ἀν­τα­πο­κρί­νε­ται στόν σκο­πό της, πού δέν εἶ­ναι ἄλ­λος πα­ρά ἡ μυ­στι­κή ἕ­νω­ση τῆς ψυ­χῆς τοῦ προ­σευ­χο­μέ­νου πι­στοῦ μέ τόν Θε­ό.

Ἐ­πει­δή, λοι­πόν, ἡ θεί­α λα­τρεί­α κα­τέ­χει ἐ­ξό­χως κεν­τρι­κή θέ­ση κα­τά τήν πε­ρί­ο­δο τῆς Με­γά­λης Τεσ­σα­ρα­κο­στῆς, ἐ­πι­θυ­μῶ νά ἀ­να­φερ­θῶ σέ ὁ­ρι­σμέ­νες βα­σι­κές ἀρ­χές, πού πρέ­πει νά δι­έ­πουν τήν ὅ­λη ἱ­ε­ρα­τι­κή καί τε­λε­τουρ­γι­κή δι­α­κο­νί­α, εἰ­δι­κῶς κα­τά τό δι­ά­στη­μα αὐ­τό τοῦ ἔν­το­νου πνευ­μα­τι­κοῦ ἀ­γώ­να.

Α.

Κα­τά τήν Ἁ­γί­α καί Με­γά­λη Τεσ­σα­ρα­κο­στή, ἐ­κτός τῶν συ­νή­θων Ἀκολουθι­ῶν τοῦ νυ­χθη­μέ­ρου, προ­στί­θεν­ται καί ἄλ­λες, ἐν­τεταγ­μέ­νες ἀ­πο­κλει­στι­κά στό πλαί­σιο καί στό κλῖ­μα τῆς πνευ­μα­τι­κό­τη­τος τῆς ἐν λό­γῳ πε­ρι­ό­δου, ὅ­πως εἶ­ναι π.χ. οἱ Προ­η­γι­α­σμέ­νες, τά Με­γά­λα Ἀ­πό­δει­πνα, οἱ Χαι­ρε­τι­σμοί, οἱ Ὧ­ρες, οἱ Κα­τα­νυ­κτι­κοί Ἑσπε­ρι­νοί. Ἐ­πί­σης καί στίς γνω­στές Ἀκολουθί­ες πού τε­λοῦν­ται συ­νή­θως κα­θ’ ὅ­λο τό ἔ­τος, ἔ­χουν προ­στε­θεῖ ἤ ἀν­τι­κα­τα­στα­θεῖ δι­ά­φο­ρα ἐ­πί μέ­ρους στοι­χεῖ­α, ὅ­πως π.χ. στήν Ἀκολουθί­α τοῦ Ὄρ­θρου, ἀν­τί τῶν ἀ­πο­λυ­τι­κί­ων, ψάλ­λον­ται τά τρι­α­δι­κά, ἀν­τί τῶν ἐ­ξα­πο­στει­λα­ρίων τά φω­τα­γω­γι­κά, ἀν­τί τοῦ κον­τα­κί­ου τό μαρ­τυ­ρι­κό. Ὁ­μοί­ως καί στήν Ἀκολουθί­α τοῦ Ἑ­σπε­ρι­νοῦ.

Οἱ ρυθ­μί­σεις αὐ­τές εἶ­ναι κα­τα­χω­ρη­μέ­νες στά σχε­τι­κά λει­τουρ­γι­κά βι­βλί­α τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας (Τρι­ώ­διο, Ὡ­ρο­λό­γιο, Ἱ­ε­ρα­τι­κό). Θά πρέ­πει, ἑπομένως, νά τά συμ­βου­λευ­ό­μα­στε καί νά ἐ­νη­με­ρω­νό­μα­στε γιά τίς λει­τουρ­γι­κές με­τα­βο­λές κα­τά τή Με­γά­λη Τεσ­σα­ρα­κο­στή. Εἶ­ναι ἀπα­ραί­τη­το νά τε­λοῦν­ται ὅ­λες οἱ Ἱ­ε­ρές Ἀκολουθί­ες τῆς ἡ­μέ­ρας, ὅπως ὁ Ὄρ­θρος μέ τίς Ὧ­ρες, ὁ Ἑ­σπε­ρι­νός καί τό Ἀ­πό­δει­πνο.

Β.

Ἐ­πει­δή ἡ πε­ρί­ο­δος αὐ­τή φέ­ρει πέν­θι­μο χα­ρα­κτῆ­ρα -ἐ­κτός ἀ­πό τήν Πα­ρα­σκευ­ή τό ἀ­πό­γευ­μα μέ­χρι καί τήν Κυ­ρια­κή τό με­ση­μέ­ρι κά­θε ἑ­βδο­μά­δος- θά πρέ­πει καί ὁ ἐ­σω­τε­ρι­κός δι­ά­κο­σμος τοῦ Να­οῦ νά εἶ­ναι ἀ­νά­λο­γος. Ἀ­πά­δουν οἱ ἔν­το­νες φω­τα­ψί­ες, οἱ στο­λι­σμοί, οἱ ἐ­ξε­ζη­τη­μέ­νες ἐκ­δη­λώ­σεις, ἐ­νῶ τό ἡ­μί­φως προ­σι­διά­ζει κα­λύ­τε­ρα στό κα­τα­νυ­κτι­κό κλῖ­μα. Τά χρη­σι­μο­ποι­ού­με­να κα­λύμ­μα­τα τῆς Ἁγίας Τρα­πέ­ζης, τῆς Προ­θέ­σε­ως καί ἀλ­λοῦ πρέ­πει νά εἶ­ναι καί αὐ­τά πέν­θι­μα, λι­τά καί ἀ­πέ­ριτ­τα, σέ χρῶ­μα μώβ, μαῦ­ρο ἤ βα­θύ πορ­φυ­ρό. Στό ἴ­διο κλῖ­μα ἐν­τάσ­σε­ται καί ἡ ψαλ­μω­δί­α. Ὅ­λα ψάλ­λον­ται ἀπό τούς Ἱ­ε­ρεῖς, τούς Δι­α­κό­νους καί τούς Ἱεροψάλ­τες «πρα­εί­ᾳ τῇ φω­νῇ», δί­χως ἐ­ξε­ζη­τη­μέ­νους λα­ρυγ­γι­σμούς καί φω­νη­τι­κές ἀκρό­τη­τες. Ἡ Ἐκ­κλη­σί­α αὐ­τή τήν πε­ρί­ο­δο διά­γει ἐν πε­ρι­συλ­λο­γῇ, προ­σευ­χῇ καί μνή­μῃ Θε­οῦ, καί ὅ­λα ὀ­φεί­λουν νά συν­τεί­νουν καί νά συν­τε­λοῦν στή δι­α­μόρ­φω­ση αὐ­τοῦ τοῦ κλί­μα­τος.

Γ.

Τά πέν­θι­μα κα­λύμ­μα­τα τῆς Ἁ­γί­ας Τρα­πέ­ζης κ.λπ. το­πο­θε­τοῦν­ται γιά τόν Κα­τα­νυ­κτι­κό Ἑ­σπε­ρι­νό τῆς Κυ­ρια­κῆς καί πα­ρα­μέ­νουν μέ­χρι τό τέ­λος τῆς Προ­η­γι­α­σμέ­νης τῆς ἑ­πο­μέ­νης Πα­ρα­σκευῆς. Κα­τά τούς Χαι­ρε­τι­σμούς καί ἕ­ως τόν Κα­τα­νυ­κτι­κό Ἑ­σπε­ρι­νό δέν χρη­σι­μο­ποι­οῦ­με πέν­θι­μα κα­λύμ­μα­τα.Τά πέν­θι­μα κα­λύμ­μα­τα πρέ­πει νά εἶ­ναι εὐ­πρε­πῆ, σι­δε­ρω­μέ­να καί κα­θα­ρά. Νά το­πο­θε­τοῦν­ται μέ ἐ­πι­μέ­λεια καί ὄ­χι μέ προ­χει­ρό­τη­τα. Νά κα­λύ­πτουν ὅλο τό εὖ­ρος τῆς Ἁ­γί­ας Τρα­πέ­ζης, νά μή δί­δουν δη­λα­δή τήν ἐν­τύ­πω­ση μιᾶς πρό­χει­ρης καί προ­σω­ρι­νῆς ρύθ­μι­σης ἀ­πό ἀ­μέ­λεια καί ἔλ­λει­ψη ζή­λου. Ἡ αὐ­τή τά­ξη ἀκολουθεῖ­ται καί γιά τά ἱ­ε­ρά ἄμ­φια.

Δ.

Κα­τά τίς πέν­τε Κυ­ρια­κές τῆς Με­γά­λης Τεσ­σα­ρα­κο­στῆς τε­λεῖ­ται ἡ Θεί­α Λει­τουρ­γί­α τοῦ Με­γά­λου Βα­σι­λεί­ου, ἀ­παύ­γα­σμα τῆς πνευ­μα­τι­κό­τη­τος τοῦ Οἰ­κου­με­νι­κοῦ Δι­δα­σκά­λου. Ἰ­δι­αί­τε­ρα οἱ εὐ­χές εἶ­ναι ἀ­ρι­στουρ­γή­μα­τα λει­τουρ­γι­κῆς τέ­χνης καί πρέ­πει νά ἀ­παγ­γέλ­λον­ται ἀ­πό τόν λει­τουρ­γό μέ τό ἀ­νά­λο­γο ὕ­φος σέ χα­μη­λό τό­νο. Οἱ δύ­ο με­γά­λες εὐ­χές τῆς Ἀ­να­φο­ρᾶς εἶ­ναι κεί­με­να μέ ἐ­ξαί­ρε­το πε­ρι­ε­χό­με­νο, πού συγ­κλο­νί­ζει. Ἀ­πό ἐ­μᾶς τούς λει­τουρ­γούς ἐ­ξαρ­τᾶ­ται νά τίς ἀ­πο­δώ­σου­με μέ τόν πρέπον­τα τρό­πο, ὥ­στε νά μυ­στα­γω­γή­σου­με τούς πι­στούς.

Ὅ­λα ἔ­χουν ση­μα­σί­α ἐ­δῶ: ἡ ποι­ό­τη­τα τῆς φω­νῆς, ἡ ἰ­σχύς της, ἡ ὀρ­θο­φω­νί­α, ἡ κα­τά­νυ­ξη, ἡ κα­τ’ ἔν­νοι­αν ἀ­παγ­γε­λί­α καί ὁ τρό­πος χρή­σε­ως τῶν μι­κρο­φώ­νων. Νά μή με­τα­βάλ­λου­με τή Θεί­α Λει­τουρ­γί­α σέ εὐ­και­ρί­α προ­βο­λῆς φω­νη­τι­κῶν δε­ξι­ο­τή­των ἤ ἀ­μα­νέ­δων. Δέν εἶ­ναι ἡ Ἐκ­κλη­σί­α οὔ­τε ὄ­πε­ρα, οὔ­τε τζα­μί!

Αὐ­τές τίς συ­στά­σεις πρέ­πει νά κά­νου­με καί πρός τούς Ἱ­ε­ρο­ψάλ­τες. Ὀ­φεί­λουν καί αὐ­τοί νά συμ­βάλ­λουν στή λει­τουρ­γι­κή προ­α­γω­γή τῶν πι­στῶν. Ἡ ἐκ­κλη­σι­α­στι­κή μας μου­σι­κή -κα­τά βά­σιν ἁπλῆ- εἶ­ναι χο­ρι­κή, δη­λα­δή ἐ­κτε­λεῖ­ται ἀ­πό Χο­ρό. Ἡ μο­νω­δί­α μό­νον ὡς ἐ­ξαί­ρε­ση μπο­ρεῖ νά ἰ­σχύ­σει.

Ε.

Κά­θε Σάβ­βα­το, ὅ­πως καί τήν Κυ­ρια­κή τῶν Βα­ΐ­ων, ἐν­δι­α­μέ­σως δέ κα­τά τήν ἑ­ορ­τή τοῦ Εὐ­αγ­γε­λι­σμοῦ, τε­λεῖ­ται ἡ Θεί­α Λει­τουρ­γί­α τοῦ Ἱε­ροῦ Χρυ­σο­στό­μου. Σέ καμί­α ἄλ­λη ἡ­μέ­ρα τῆς ἑ­βδο­μά­δος δέν τε­λεῖ­ται.

ΣΤ.

Κά­θε Τε­τάρ­τη καί Πα­ρα­σκευ­ή τε­λεῖ­ται ἡ Ἀκολουθί­α τῶν Προ­η­γι­α­σμέ­νων. Οὐ­σι­α­στι­κῶς πρό­κει­ται γιά μί­α Ἀκολουθί­α Θεί­ας Με­τα­λή­ψε­ως μέ χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά Θεί­ας Λει­τουρ­γί­ας. Ὅ­που ὑ­πάρ­χει δυ­να­τό­τη­τα, κά­θε Τε­τάρ­τη ἡ Προ­η­γι­α­σμέ­νη νά τε­λεῖ­ται τό ἑ­σπέ­ρας στούς Να­ούς, προ­κει­μέ­νου νά δι­ευ­κο­λυν­θοῦν καί ὅ­σοι πι­στοί ἐρ­γά­ζον­ται τό πρωί.

Ἡ ἑ­σπε­ρι­νή Προ­η­γι­α­σμέ­νη τε­λεῖ­ται μα­ζί μέ τήν Θ΄ Ὥ­ρα καί τόν Ἑ­σπε­ρι­νό. Ὁ Ἱ­ε­ρέ­ας πού τήν τε­λεῖ ὀ­φεί­λει νά εἶ­ναι νη­στι­κός ἀπό τό πρω­ί. Γιά τήν Προ­η­γι­α­σμέ­νη δέν ἀ­παι­τεῖ­ται ἡ λή­ψη «και­ροῦ», ὅ­πως συμ­βαί­νει πρό τῆς τε­λέ­σε­ως τε­λεί­ας Θεί­ας Λει­τουρ­γί­ας. Ἁ­πλῶς ὁ Ἱ­ε­ρέ­ας προ­σκυ­νᾶ τίς ἱ­ε­ρές εἰ­κό­νες τοῦ τέμ­πλου, λέ­γων τό «Δι’ εὐ­χῶν τῶν ἁ­γί­ων…» καί τί­πο­τε ἄλ­λο.

Γιά νά τε­λε­σθεῖ Προ­η­γι­α­σμέ­νη ἀ­παι­τεῖ­ται νά ἔ­χει κρα­τη­θεῖ προ­η­γι­α­σμέ­νος ἅ­γιος Ἄρ­τος, Σῶ­μα καί Αἷ­μα Χρι­στοῦ. Αὐ­τός κρα­τεῖ­ται ἀ­πό τή Λει­τουρ­γί­α πού τε­λέ­σθη­κε τήν προ­η­γού­με­νη Κυ­ρια­κή ἤ τό Σάβ­βα­το. Γιά τόν λό­γο αὐ­τό κα­τά τήν Προ­σκο­μι­δή τῶν Λει­τουρ­γι­ῶν Σαβ­βά­του ἤ Κυ­ρια­κῆς ἐ­ξά­γον­ται καί κα­θα­γι­ά­ζον­ται τό­σοι Ἀ­μνοί, ὅ­σες Προ­η­γι­α­σμέ­νες πρό­κει­ται νά τε­λε­σθοῦν.

Ἡ δι­α­δι­κα­σί­α αὐ­τή κα­τα­χω­ρί­ζε­ται στό «Ἱ­ε­ρα­τι­κόν», ὅ­που ἀνα­φέ­ρον­ται τά τῆς Προ­η­γι­α­σμέ­νης. Τό «Ἱ­ε­ρα­τι­κόν» πρέ­πει νά τό με­λε­τοῦ­με προ­σε­κτι­κά.

Γιά κά­θε Προ­η­γι­α­σμέ­νη ἀ­παι­τεῖ­ται ἕ­νας πλή­ρης Ἀ­μνός. Δέν τε­λεῖ­ται Προ­η­γι­α­σμέ­νη μέ τμῆ­μα Ἁ­γί­ου Ἄρ­του. Ἡ Προ­η­γι­α­σμέ­νη τε­λεῖ­ται ὑ­πο­χρε­ω­τι­κῶς στόν Να­ό ὅ­που ἐ­τε­λέ­σθη ἡ Θεί­α Λει­τουρ­γία τό Σάβ­βα­το ἤ τήν Κυ­ρια­κή καί ἐ­κρα­τή­θη ὁ Προ­η­γι­α­σμέ­νος Ἄρτος. Δέν ἐ­πι­τρέ­πε­ται δη­λα­δή ἡ με­τα­φο­ρά τοῦ Ἁγί­ου Ἄρ­του σέ ἄλ­λο Να­ό.

Ὁ Προ­η­γι­α­σμέ­νος Ἄρ­τος φυ­λάσ­σε­ται στό εἰ­δι­κό Ἀρ­το­φό­ριο πού εὑ­ρί­σκε­ται ἐ­πί τῆς Ἁ­γί­ας Τρα­πέ­ζης. Τό Ἀρ­το­φό­ριο αὐ­τό δέν μπο­ρεῖ νά εἶ­ναι πρό­χει­ρο, σκου­ρι­α­σμέ­νο ἤ εὐ­τε­λές. Πρέ­πει νά εἶ­ναι λαμ­πρό, μέ ὀ­πές ἐ­ξα­ε­ρι­σμοῦ καί ἐν­τός του νά το­πο­θε­τοῦν­ται οἱ Ἅγιοι Ἄρ­τοι (Ἀ­μνοί) μέ πε­ρισ­σή εὐ­λά­βεια.

Ἐ­κτός Τε­τάρ­της καί Πα­ρα­σκευ­ῆς, Ἀ­κο­λου­θί­α τῶν Προ­η­γι­α­σμέ­νων τε­λεῖ­ται καί ἄλ­λες ἡ­μέ­ρες τῆς ἑ­βδο­μά­δος, ἐ­κτός Σαβ­βά­του καί Κυ­ρια­κῆς. Ἡ Προ­η­γι­α­σμέ­νη τε­λεῖ­ται τοῦ Ἱ­ε­ρέ­ως φέ­ρον­τος ἄμ­φια πέν­θι­μα. Σέ πε­ρί­πτω­ση ἐ­πι­σή­μου πα­νη­γύ­ρε­ως ἑ­ορ­τα­ζο­μέ­νου Ἁ­γί­ου, ὅ­που καί θά ψα­λεῖ πλή­ρης Ἀ­σμα­τι­κή Ἀ­κο­λου­θί­α (Ἑ­σπε­ρι­νός πα­ρα­μο­νῆς, Ὄρ­θρος κυ­ρι­ω­νύ­μου ἡ­μέ­ρας καί Ἑ­σπε­ρι­νός με­τά Προ­η­γι­α­σμέ­νης), μπο­ρεῖ νά τε­λε­σθεῖ ἡ Ἀ­κο­λου­θί­α τῶν Προ­η­γι­α­σμέ­νων μέ λαμ­πρά ἄμ­φια. Κα­τά τίς Προ­η­γι­α­σμέ­νες δέν τε­λοῦν­ται Μνη­μό­συ­να. Τό Μνη­μό­συ­νο προ­ϋ­πο­θέ­τει τε­λεί­α Θεί­α Λει­τουρ­γί­α, ὅ­που τε­λεῖ­ται Προ­σκο­μι­δή καί γί­νε­ται μνη­μό­νευ­σις ὀ­νο­μά­των. Στήν Προ­η­γι­α­σμέ­νη δέν μνη­μο­νεύ­ον­ται ὀ­νό­μα­τα.

ΣΤ. (Α)

Περί Μνημοσύνων

Τήν Με­γά­λη Τεσ­σα­ρα­κο­στή, μνη­μό­συ­να τε­λοῦν­ται μό­νο τίς ἡ­μέ­ρες πού προ­βλέ­πε­ται τε­λεί­α Θεί­α Λει­τουρ­γί­α, δη­λα­δή τά Σάβ­βα­τα καί τίς Κυ­ρι­α­κές. Μνη­μό­συ­νο χω­ρίς τήν τέ­λε­ση Θεί­ας Λει­τουρ­γί­ας καί τήν μνη­μό­νευ­ση τοῦ ὀ­νό­μα­τος τοῦ κε­κοι­μη­μέ­νου στήν Ἁ­γί­α Πρό­θε­ση, ΔΕΝ εἶ­ναι μνη­μό­συ­νο ἀλ­λά ἁ­πλό τρι­σά­γι­ο, εἴ­τε τε­λεῖ­ται ἐν­τός τοῦ να­οῦ εἴ­τε τε­λεῖ­ται ἐ­πί τοῦ τά­φου. Κα­τά τήν τά­ξη τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας, πρίν ἀ­πό τό Πά­σχα ἡ τε­λευ­ταί­α ἡ­μέ­ρα πού τε­λοῦν­ται μνη­μό­συ­να εἶ­ναι ἡ Ε΄ Κυ­ρι­α­κή τῶν Νη­στει­ῶν. Ἀ­πό τήν Δευ­τέ­ρα πρό τῶν Βα­ΐ­ων ἕ­ως καί τήν β΄ Κυ­ρι­α­κή τοῦ Πά­σχα (τοῦ Ἀν­τί­πα­σχα ἤ τοῦ Θω­μᾶ), ἀ­πα­γο­ρεύ­ε­ται αὐ­στη­ρῶς ἡ τέ­λε­σις μνη­μο­σύ­νων γι­ά ὁ­ποι­ον­δή­πο­τε λό­γο καί ἡ πα­ρά­θε­σις κολ­λύ­βων, ἀ­κό­μη καί ἐ­πί τοῦ τά­φου. Τυ­χόν πα­ρα­βί­α­σις τῶν ἀ­νω­τέ­ρω στήν ἐ­πι­κρά­τει­α τῆς Ἱ­ε­ρᾶς Μη­τρο­πό­λε­ώς μας, ἀ­πό ἐ­δώ καί στό ἑ­ξῆς, θά ἐπι­φέ­ρει αὐ­στη­ρό­τα­τες ἐκ­κλη­σι­α­στι­κές ποι­νές!

Ζ.

Ὑ­πο­χρε­ω­τι­κό κα­θῆ­κον κά­θε Ἐ­φη­με­ρί­ου εἶ­ναι ἡ κα­θη­με­ρι­νή τέ­λε­ση τοῦ Ὄρ­θρου καί τοῦ Ἑ­σπε­ρι­νοῦ μέ τό Ἀ­πό­δει­πνο, κα­θώς καί τῆς Ἀκολουθί­ας τῶν Προ­η­γι­α­σμέ­νων -ὅ­ταν προ­βλέ­πε­ται- ἀ­νε­ξαρ­τή­τως τῆς πα­ρου­σί­ας πολ­λῶν ἤ λί­γων πι­στῶν. Καί κα­νείς νά μήν εἶ­ναι πα­ρών, οἱ Ἀκολουθί­ες πρέ­πει νά τε­λοῦν­ται ἀ­νελ­λι­πῶς καί εὐ­σχη­μό­νως. Ἱ­ε­ρεύς πού δέν τε­λεῖ κα­θη­με­ρι­νῶς τίς Ἱ­ε­ρές Ἀκολουθί­ες ἤ τίς τε­λεῖ βι­α­στι­κά, ξε­χνών­τας τίς ὑ­πο­χρε­ώ­σεις του, θά ἐ­λεγ­χθεῖ. Πρῶ­τα εἴ­μα­στε Ἱ­ε­ρεῖς καί ὕ­στε­ρα ὅ,τι­δή­πο­τε ἄλ­λο. Οἱ Ἱ­ε­ρεῖς ὀ­φεί­λουν νά γνω­ρί­ζουν νά ψάλ­λουν τούς ὕ­μνους, κα­θώς καί νά δι­α­βά­ζουν τά ἀ­να­γνώ­σμα­τα. Εἶ­ναι ἀ­πα­ρά­δε­κτο τό φαι­νό­με­νο Κλη­ρι­κῶν πού δέν εἶ­ναι ἐ­ξοι­κει­ω­μέ­νοι μέ τά ἀ­να­γνώ­σμα­τα τῆς πε­ρι­ό­δου αὐ­τῆς, ἐ­πει­δή δέν τά ἔ­χουν δι­α­βά­σει πο­τέ.

Η.

Ὁ Κα­τα­νυ­κτι­κός Ἑ­σπε­ρι­νός θά τε­λεῖ­ται σέ ὅ­λες τίς ἐ­νο­ρίες τῆς Ἱ­ε­ρᾶς Μη­τρο­πό­λεώς μας, κα­τά τήν τά­ξη πού πε­ρι­γρά­φε­ται στό «Ἱ­ε­ρα­τι­κόν». Τό Μέ­γα Προ­κεί­με­νο καί τό ἰ­δι­ό­με­λο τῶν ἀ­πο­στί­χων ψάλ­λον­ται ἐμ­με­λῶς καί με­τά κα­τα­νύ­ξε­ως.

Κα­τά τούς Κα­τα­νυ­κτι­κούς Ἑ­σπε­ρι­νούς τῆς ἐ­φε­τι­νῆς Με­γά­λης Τεσ­σα­ρα­κο­στῆς θά χο­ρο­στα­τή­σω σέ δι­α­φό­ρους Ἱ­ε­ρούς Να­ούς τῆς Μη­τρο­πό­λε­ώς μας, σύμ­φω­να μέ τό πα­ρα­κά­τω πρό­γραμ­μα:

Κυ­ρι­α­κή τῆς Τυ­ρι­νῆς 22/2 στόν Κα­θε­δρι­κό Ἱ­ε­ρό Να­ό Ἁ­γί­ου Δο­νά­του Πα­ρα­μυ­θί­ας, 6 μ.μ.
Κυ­ρι­α­κή Β΄ τῶν Νη­στει­ῶν 8/3 στόν Ἱ­ε­ρό Να­ό Εὐ­αγ­γε­λι­σμοῦ τῆς Θε­ο­τό­κου Ἡ­γου­με­νίτ­σης, 6 μ.μ.
Κυ­ρι­α­κή Γ΄ τῶν Νη­στει­ῶν 15/3 στόν Ἱ­ε­ρό Να­ό Κοι­μή­σε­ως τῆς Θε­ο­τό­κου Κα­να­λα­κί­ου, 6 μ.μ.
Κυ­ρι­α­κή Δ΄ τῶν Νη­στει­ῶν 22/3 στόν Ἱ­ε­ρό Να­ό Ἁ­γί­ου Δη­μη­τρί­ου Φι­λι­α­τῶν, 6 μ.μ.
Κυ­ρι­α­κή Ε΄ τῶν Νη­στει­ῶν 29/3 στόν Ἱ­ε­ρό Να­ό Ἁ­γί­ου Νι­κο­λά­ου Πάρ­γης, 7 μ.μ.

Πα­ρα­κα­λοῦν­ται οἱ ἐ­φη­μέ­ριοι τῶν 5 Να­ῶν, στούς ὁ­ποί­ους θά χο­ρο­στα­τή­σω, νά φρον­τί­σουν νά δι­α­θέ­τουν ἕ­να κι­νη­τό βῆ­μα, τό ὁποῖ­ο -εὐ­θύς με­τά τό πέ­ρας τοῦ Ἑ­σπε­ρι­νοῦ- θά πρέ­πει νά το­πο­θε­τη­θεῖ στήν Ὡ­ραί­α Πύ­λη, ἀ­πό ὅ­που καί θά γί­νε­ται τό ἱ­ε­ρό κή­ρυγ­μα. Πα­ρα­κα­λῶ πο­λύ ὅ­λοι οἱ Κλη­ρι­κοί τῆς Ἱ­ε­ρᾶς Μη­τρο­πό­λε­ως νά προτρέ­πε­τε κά­θε Κυ­ρια­κή πρω­ί τούς ἐκ­κλη­σι­α­ζο­μέ­νους νά συμ­με­τέ­χουν στούς Ἑ­σπε­ρι­νούς αὐ­τούς.

Οἱ Ἱ­ε­ρεῖς τῆς Ἀρ­χι­ε­ρα­τι­κῆς Πε­ρι­φέ­ρειας στήν ὁ­ποί­α ὑ­πά­γε­ται ὁ Να­ός πού θά γί­νε­ται ἡ χο­ρο­στα­σί­α ὀ­φεί­λουν νά πα­ρευ­ρί­σκον­ται.

Θ.

Κα­τά τούς Χαι­ρε­τι­σμούς κυ­ρια­ρχεῖ λαμ­πρό­τητα. Ἐ­πει­δή συμ­με­τέ­χουν πολ­λοί πι­στοί, λό­γῳ τοῦ με­γά­λου σε­βα­σμοῦ πρός τό πρό­σω­πο τῆς Πα­να­γί­ας, ἐπιτείνεται ἡ ἀνάγκη γιά μί­α ἄ­ψο­γη τε­λε­τουρ­γι­κή καί ποι­μαν­τι­κή πα­ρου­σί­α. Ὁ Κα­νό­νας ψάλ­λε­ται ἀ­πό τόν Χο­ρό καί οἱ Οἶ­κοι ἀ­παγ­γέλ­λον­ται ἀ­πό τόν Ἱ­ε­ρέ­α, ἐνώπιον τῆς ἀν­θο­στο­λι­σμέ­νης εἰ­κό­νας τῆς Θε­ο­τό­κου, ἡ ὁ­ποί­α εἶ­ναι το­πο­θε­τη­μέ­νη μέ με­γα­λο­πρέ­πεια στό μέ­σο τοῦ Σο­λέ­α ἤ τοῦ κυ­ρί­ως Να­οῦ.

Κα­τά τούς Χαι­ρε­τι­σμούς θά χο­ρο­στα­τή­σω ὡς ἑ­ξῆς:

Α΄ Χαι­ρε­τι­σμοί 27/2 στόν Ἱ­ε­ρό Να­ό Ἁ­γί­ου Ἀ­θα­να­σί­ου χω­ρί­ου Ἁγ. Βλα­σί­ου, 7 μ.μ.
Β΄ Χαι­ρε­τι­σμοί 6/3 στόν Ἱ­ε­ρό Να­ό Με­τα­μορ­φώ­σε­ως τοῦ Σω- τῆ­ρος Κα­μι­νί­ου, 7 μ.μ.
Γ΄ Χαι­ρε­τι­σμοί 13/3 στόν Ἱ­ε­ρό Να­ό Ἁ­γί­ου Βα­σι­λεί­ου Πλα­τα­ριᾶς, 7 μ.μ.
Δ΄ Χαι­ρε­τι­σμοί 20/3 στόν Ἱ­ε­ρό Να­ό Κοι­μή­σε­ως τῆς Θε­ο­τό­κου Κο­ρώ­νης, 7 μ.μ.
Ἀ­κά­θι­στος Ὕ­μνος 27/3 στόν Ἱ­ε­ρό Να­ό Ἁ­γί­ου Γε­ωρ­γί­ου Πέρ­δι­κας, 6.30 μ.μ.

Ι.

Κα­τά τή Με­γά­λη Τεσ­σα­ρα­κο­στή τη­ρεῖ­ται αὐ­στη­ρή νη­στεί­α. Κα­τά τό Τυ­πι­κό καί τήν ἀρ­χαί­α τά­ξη τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας, τρῶ­με κά­θε μέ­ρα ἀ­λά­δω­το, ἐ­κτός Σαβ­βά­του καί Κυ­ρια­κῆς. Ἡ τά­ξη αὐ­τή εἶ­ναι πο­λύ αὐ­στη­ρή καί ἡ δι­α­μόρ­φω­σή της, ἐ­πί τό ἐ­πι­ει­κέ­στε­ρον, ἐ­ξαρ­τᾶ­ται ἀ­πό τόν Πνευ­μα­τι­κό ἑ­κά­στου, ἀ­πο­κλει­στι­κῶς.

Εἶ­ναι αὐ­το­νό­η­το ὅ­τι ἐ­μεῖς οἱ Κλη­ρι­κοί πρῶ­τοι πρέ­πει νά δί­δου­με τό πα­ρά­δειγ­μα τῆς νη­στεί­ας. Κλη­ρι­κός πού κα­τα­λύ­ει ἄ­νευ λό­γου τή νη­στεί­α εἶ­ναι ὑ­πό­λο­γος ἐ­νώ­πιον Θε­οῦ καί Ἐκ­κλη­σί­ας, διό­τι σκαν­δα­λί­ζει καί κα­τα­στρέ­φει ψυ­χές. Ἐ­άν κα­νείς ἔ­χει σο­βα­ρό λό­γο ὑ­γεί­ας πού δέν τοῦ ἐ­πι­τρέ­πει νά νη­στεύ­ει, κα­λό εἶ­ναι, ὅ­ταν κα­τα­λύ­ει, νά μήν τό δεί­χνει. Οὔ­τε χρει­ά­ζε­ται πρό­σω­πα τῆς οἰ­κο­γέ­νειάς μας νά ἀ­γο­ρά­ζουν ἐ­λεύ­θε­ρα ἀ­πό τό μα­γα­ζί τῆς γει­το­νιᾶς ἀρ­τύ­σι­μα ἐ­δέ­σμα­τα. Ὁ κό­σμος πα­ρα­κο­λου­θεῖ τί τρώ­ει ἡ οἰ­κο­γέ­νεια τοῦ Κλη­ρι­κοῦ καί ὁ ἴ­διος. Νά προ­φυ­λασ­σό­μα­στε, γιά νά προ­φυ­λά-­

ξου­με τήν Ἐκ­κλη­σί­α. Ἡ νη­στεί­α εἶ­ναι θε­ο­ΐ­δρυ­τος θε­σμός καί ἀ­ξι­ο­σέ­βα­στος. Κα­νέ­νας δέν μπο­ρεῖ, δέν ἔ­χει τό ἀ­νά­στη­μα, νά τήν πε­ρι­φρο­νή­σει.

Κα­τά τήν πε­ρί­ο­δο αὐ­τή ὅ­σοι εἶ­σθε Πνευ­μα­τι­κοί-Ἐ­ξο­μο­λό­γοι θά κλη­θεῖ­τε νά ἐ­ξο­μο­λο­γή­σε­τε καί ἄλ­λοι νά τε­λέ­σε­τε, κα­τά τήν εὐ­λα­βῆ πα­ρά­δο­ση, κα­τ’ οἶ­κον Εὐ­χέ­λαι­α. Νά φρον­τί­σε­τε νά εἶ­σθε συ­νε­πεῖς, σο­βα­ροί καί ἱ­ε­ρο­πρε­πεῖς κα­τά τίς ἐ­πα­φές σας μέ τούς ἐ­νο­ρί­τες σας. Δεῖξ­τε πρός ὅ­λους τήν ἀ­γά­πη σας, μέ σε­μνό­τη­τα, τα­πεί­νω­ση καί χα­ρού­με­νη δι­ά­θε­ση. Νά στη­ρί­ξε­τε τή νε­ο­λαί­α. Νά ἐ­πι­τε­λεῖ­τε τό κα­θῆ­κον σας μέ εὐ­λά­βεια καί μέ ἐ­πι­στα­σί­α καί ὄ­χι μέ ἐ­πι­πο­λαι­ό­τη­τα ἤ μέ ἄ­σχη­μο τρό­πο. Ὅ­ταν ὁ κό­σμος μᾶς πλη­σιά­ζει, πρέ­πει νά εὑ­ρί­σκει κον­τά μας στή­ριγ­μα ἐλ­πί­δας, ὀρ­θό­δο­ξη πνευ­μα­τι­κό­τη­τα καί ὀρ­θή κα­τεύ­θυν­ση.

Ἀ­γα­πη­τοί μου Ἀ­δελ­φοί καί Συλ­λει­τουρ­γοί,

Ἡ λα­τρεί­α τῆς Ἐκ­κλη­σί­ας μας εἶ­ναι ἀ­νά­βα­ση ψυ­χῆς καί εἴ­σο­δος στή Βα­σι­λεί­α τοῦ Θε­οῦ. Πρό­γευ­ση αἰ­ω­νί­ου ζω­ῆς. Ἑ­νώ­νει τούς ἀν­θρώ­πους μέ τούς ἀγ­γέ­λους σέ μί­α χο­ρο­στα­σί­α ἐ­νώ­πιον τοῦ θρό­νου τοῦ Θε­οῦ. Κι ἐ­μεῖς τε­λε­ταρ­χοῦ­με. Ἀ­νε­βαί­νου­με στόν οὐ­ρα­νό καί ἐ­πι­στρέ­φου­με στή γῆ. Μα­ζί μας καί οἱ πι­στοί. Ἄς βο­η­θή­σου­με μέ τήν προ­σευ­χή, τήν εὐ­λά­βεια καί τήν προ­σο­χή μας, μέ τά χα­ρί­σμα­τα καί τήν ἐ­πι­μέ­λειά μας νά γευ­θοῦν οἱ χρι­στια­νοί μας αὐ­τόν τόν πλοῦ­το τῆς χρη­στό­τη­τος τοῦ Θε­οῦ. Νά πά­ρουν μιάν ἀ­νά­σα ἀνα­ψυ­χῆς ἀ­πό τόν κό­πο τῆς ζω­ῆς καί τῆς κα­θη­με­ρι­νῆς βι­ο­πά­λης.

Ὁ Κύ­ριός μας νά εἶ­ναι βο­η­θός καί σκε­πα­στής σας.

Κα­λή κι εὐ­λο­γη­μέ­νη Τεσ­σα­ρα­κο­στή.

Με­τά πα­τρι­κῶν εὐ­χῶν καί εὐ­λο­γι­ῶν

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ὁ Πα­ρα­μυ­θί­ας, Φι­λια­τῶν,
Γη­ρο­με­ρί­ου καί Πάρ­γης Σε­ρα­πί­ων