Η Περιφέρεια Ηπείρου ανοίγει στις 7 Ιουλίου την πρόσκληση «Βασικές υποστηρικτικές υποδομές ανάπτυξης τουρισμού Βόρειας Πίνδου, Νότιας Πίνδου και περιοχής Σουλίου- Αχέροντα», με προϋπολογισμό 11,2 εκατ. ευρώ. Για την περιοχή του Σουλίου και του Αχέροντα ειδικότερα, τα δύο εμβληματικά έργα είναι γνωστά εδώ και καιρό στα σχέδια: ένα δίκτυο ποδηλατοδρόμων με τίτλο «Το μονοπάτι των ψυχών», και η επέκταση του ορεινού μονοπατιού Epirus Trail με τη νέα διαδρομή «Δωδώνη-Αχέροντας», που θα συνδέει το μαντείο με τις ακτές του Ιονίου.
Η ιδέα, στα χαρτιά, είναι σωστή. Η περιοχή έχει το φυσικό κεφάλαιο ,τον ποταμό, τα αρχαία θέατρα, το ιστορικό βάρος του Σουλίου, και της έλειπε η οργανωμένη υποδομή πρόσβασης που θα μετέτρεπε την επίσκεψη σε δίκτυο, όχι σε μεμονωμένη στάση. Ένας ποδηλατόδρομος και ένα εκτεταμένο μονοπάτι είναι ακριβώς αυτό.
Το πρόβλημα δεν είναι το σχέδιο. Είναι ο μηχανισμός επιλογής.
Ταχύτητα, όχι αξιολόγηση
Η πρόσκληση λειτουργεί με άμεση αξιολόγηση: η υποβολή προτάσεων στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα ξεκινά 7 Ιουλίου στις 08:00 και παραμένει ανοιχτή έως 15 Δεκεμβρίου, αλλά μπορεί να κλείσει νωρίτερα αν εξαντληθεί το κονδύλι. Ελάχιστος προϋπολογισμός ανά πρόταση: 200.000 ευρώ. Δικαιούχοι: Περιφέρεια Ηπείρου, Δήμος Σουλίου, Δήμος Πάργας, αυτόνομα ή μέσω προγραμματικών συμβάσεων.
Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι δεν κερδίζει η καλύτερη πρόταση. Κερδίζει η πρώτη ώριμη πρόταση. Δεν υπάρχει διαγωνιστική διαδικασία που να συγκρίνει σχέδια στο τέλος της περιόδου· υπάρχει σειρά προτεραιότητας κατάθεσης μέχρι να αδειάσει το ταμείο. Ένας δήμος με έτοιμο φάκελο στις 8 Ιουλίου έχει προβάδισμα έναντι ενός δήμου με καλύτερο σχέδιο αλλά αργή διοικητική προετοιμασία, ακόμα κι αν το δεύτερο εξυπηρετεί πιο ουσιαστικά τη στρατηγική «Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα, στη Φύση και στον Πολιτισμό στην Ήπειρο» στην οποία υπάγεται η πρόσκληση.
Με τρεις περιοχές (Βόρεια Πίνδος, Νότια Πίνδος, Σούλι-Αχέροντας) να μοιράζονται το ίδιο κονδύλι, η ερώτηση για το Σούλι-Αχέροντα δεν είναι αν αξίζει τη χρηματοδότηση. Είναι αν ο Δήμος Σουλίου έχει ήδη κλειδωμένη τη χάραξη, την ωριμότητα μελέτης και τον φάκελο έτοιμο για κατάθεση την πρώτη ώρα.
Τι σημαίνει αυτό για την τοπική οικονομία
Η προθεσμία ολοκλήρωσης των έργωνφυσικό και οικονομικό αντικείμενο, έχει οριστεί αυστηρά για την 31η Δεκεμβρίου 2029. Αυτό δίνει μια πρώτη ένδειξη χρονικού ορίζοντα για τις τοπικές επιχειρήσεις τουρισμού. Aν η χάραξη κλειδώσει μέσα στο καλοκαίρι, η κατασκευή θα εξελίσσεται σταδιακά την επόμενη τετραετία, με ό,τι αυτό σημαίνει για συνεργασίες, σημεία στάσης, και ένταξη τοπικών δρώμενων στη νέα διαδρομή.
Εδώ βρίσκεται και το κενό που αξίζει να προσέξουν όσοι δραστηριοποιούνται ήδη στην περιοχή,επιχειρήσεις εναλλακτικού τουρισμού, καταλύματα, εστίαση. Η υποδομή σχεδιάζεται τώρα. Η ένταξη τοπικών σημείων ενδιαφέροντος στη χάραξη, σταθμοί, σημεία ανεφοδιασμού, συνδέσεις με υπάρχουσες δραστηριότητες, είναι κάτι που διεκδικείται πριν οριστικοποιηθεί το σχέδιο, όχι μετά την κατασκευή. Μόλις η διαδρομή χαραχθεί και χρηματοδοτηθεί, η ένταξη νέων στάσεων γίνεται εξαίρεση, όχι κανόνας.
Το ερώτημα που μένει ανοιχτό
Η ΟΧΕ Ηπείρου δεν είναι πρωτόγνωρος μηχανισμός· λειτούργησε ήδη στην περίοδο 2014-2020 με 28 δράσεις και προϋπολογισμό 38 εκατ. ευρώ. Η λογική της άμεσης αξιολόγησης δεν είναι εξαίρεση αλλά σταθερά του συστήματος απορρόφησης ΕΣΠΑ στην Ελλάδα: όποιος έχει τη διοικητική ετοιμότητα, προλαβαίνει, όποιος δεν την έχει, σχολιάζει εκ των υστέρων.
Για το Σούλι και τον Αχέροντα, η ερώτηση δεν είναι πλέον αν αξίζουν τον ποδηλατόδρομο και την επέκταση του Epirus Trail. Είναι αν ο τοπικός μηχανισμός θα προλάβει να τα διεκδικήσει πριν χτυπήσει το ρολόι.
Η υποβολή προτάσεων ξεκινά στις 7 Ιουλίου 2026, στις 08:00, στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα.
