Με ιδιαίτερη επισημότητα, συγκίνηση και βαθύ σεβασμό στην ιστορική μνήμη πραγματοποιήθηκαν στην Μαρτυρική πόλη της Παραμυθιάς οι εκδηλώσεις για την 83η επέτειο από την εκτέλεση των 49 Προκρίτων της πόλης, στις 29 Σεπτεμβρίου 1943.
Η φετινή επέτειος απέκτησε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς την Παραμυθιά τίμησε με την παρουσία του ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνος Τασούλας, ο οποίος παρέστη στις εκδηλώσεις μνήμης, κατέθεσε στεφάνι στο Μνημείο των 49 Προκρίτων και απηύθυνε λόγο τιμής και μνήμης για τους αδικοχαμένους συμπολίτες μας.
Η παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας αποτελεί ξεχωριστή τιμή για την Παραμυθιά και τον Δήμο Σουλίου και ανέδειξε, σε πανελλήνιο επίπεδο, τη διαχρονική σημασία της θυσίας των 49 Προκρίτων, αλλά και το χρέος της Πολιτείας και της κοινωνίας να διατηρούν ζωντανή την ιστορική μνήμη.
Ο κ. Τασούλας κατά την ομιλία του αναφέρθηκε στη θυσία των 49 αμάχων, επισημαίνοντας ότι η Παραμυθιά πλήρωσε πριν από 83 χρόνια «βαρύ τίμημα για να διατηρήσει την ελευθερία και την ελληνικότητά της». Όπως τόνισε, η σημερινή ελευθερία της χώρας στηρίζεται και στις θυσίες αθώων ανθρώπων που έδωσαν τη ζωή τους, υπογραμμίζοντας την ανάγκη οι επόμενες γενιές να μην ξεχάσουν ποτέ όσους θυσιάστηκαν.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και στη θεσμική αναγνώριση της Παραμυθιάς ως Μαρτυρικής Κοινότητας, σημειώνοντας ότι το Προεδρικό Διάταγμα που υπέγραψε τον Αύγουστο του 2025 αποτέλεσε μια σημαντική θεσμική δικαίωση της ιστορικής μνήμης της πόλης.
Στο μήνυμά του προς την τοπική κοινωνία, ο Πρόεδρος υπογράμμισε ότι η σημερινή ελευθερία στηρίζεται σε «συγκλονιστικά θεμέλια», στις ζωές αθώων ανθρώπων που θυσιάστηκαν, και ότι οι 49 Πρόκριτοι έχουν μια διαρκή αξίωση από τις επόμενες γενιές: να μην τους ξεχάσουν και να οικοδομούν καθημερινά μια καλύτερη, ισχυρότερη και πιο ευημερούσα Ελλάδα.
Αναφερόμενος, τέλος, στο ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τόνισε ότι η Ελλάδα δεν διεκδικεί αντεκδίκηση ή τιμωρία, αλλά δικαιοσύνη, χαρακτηρίζοντας την ελληνική απαίτηση για τις γερμανικές επανορθώσεις «απαράγραπτη, ενεργή και διεκδικήσιμη».
Από την άλλη στην ομιλία του ο Δήμαρχος Σουλίου στάθηκε ιδιαίτερα στην ανθρώπινη διάσταση της τραγωδίας, υπογραμμίζοντας ότι οι 49 Πρόκριτοι δεν αποτελούν έναν απλό αριθμό, αλλά 49 ζωές, 49 οικογένειες και 49 ξεχωριστές ιστορίες.
Τόνισε ότι η πραγματική τιμή προς τους νεκρούς δεν περιορίζεται στα στεφάνια και στις επετειακές εκδηλώσεις, αλλά βρίσκεται στη ζωντανή μνήμη, στη γνώση της ιστορίας και στη μεταφορά της από γενιά σε γενιά.
Παράλληλα, ανέδειξε το ιδιαίτερο χρέος που απορρέει από την ιδιότητα της Παραμυθιάς ως Μαρτυρικής Κοινότητας: το χρέος να διατηρηθεί ζωντανή η ιστορική αλήθεια, να συνεχιστεί θεσμικά η διεκδίκηση της δικαιοσύνης και να μην επιτραπεί στη λήθη να γίνει η τελευταία λέξη της ιστορίας.
Όπως χαρακτηριστικά τόνισε: «Η ιστορική αλήθεια δεν διαπραγματεύεται».
Ο Δήμαρχος υπογράμμισε ότι ο Δήμος Σουλίου θα συνεχίσει να τιμά τη μνήμη των 49 Προκρίτων, να διδάσκει την ιστορία του τόπου και να διεκδικεί με θεσμικό τρόπο όσα συνδέονται με τη δικαιοσύνη και την ιστορική αποκατάσταση.
Ξεχωριστή στιγμή των φετινών εκδηλώσεων αποτέλεσε η ανακήρυξη του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Τασούλα σε Επίτιμο Δημότη του Δήμου Σουλίου, σε ειδική τελετή που πραγματοποιήθηκε στον Πολυχώρο του Σχολείου Βούλγαρη.
Ο Δήμαρχος Σουλίου, χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη ημέρα ξεχωριστή για τον Δήμο και υπογράμμισε ότι η ανακήρυξη «δεν αποτελεί μια τυπική τιμητική πράξη», αλλά μια βαθιά συμβολική πράξη τιμής και σεβασμού προς τον κορυφαίο πολιτειακό θεσμό της χώρας.
Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στον χώρο της τελετής, καθώς το Σχολείο Βούλγαρη συνδέεται άμεσα με την ιστορική μνήμη της Παραμυθιάς. Από τον ίδιο χώρο πέρασαν, πριν οδηγηθούν στον θάνατο, οι 49 Πρόκριτοι που αποτελούν σήμερα σύμβολα της θυσίας και της αντίστασης του τόπου.
Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε ο Δήμαρχος, ο Δήμος Σουλίου με την ανακήρυξη αυτή δεν τιμά μόνο ένα πρόσωπο, αλλά τιμά τους θεσμούς της Δημοκρατίας, την ιστορική συνέχεια του Ελληνισμού, τη μνήμη και τη θυσία και, πάνω απ’ όλα, τη διαχρονική αξία της ελευθερίας.
Απευθυνόμενος στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τόνισε ότι από την ημέρα αυτή αποτελεί, πέρα από Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, και Επίτιμο Δημότη του Δήμου Σουλίου, δημιουργώ-ντας έναν συμβολικό δεσμό ανάμεσα στον ανώτατο πολιτειακό θεσμό και έναν τόπο που έχει συνδέσει την ιστορική του διαδρομή με την ελευθερία, την αντίσταση και την αυτοθυσία.
«Καλώς ήρθατε λοιπόν στον Δήμο Σουλίου. Καλώς ήρθατε, κύριε Πρόεδρε, ως Επίτιμος Δημότης μας», ήταν το μήνυμα του Δημάρχου κατά την ολοκλήρωση της τελετής.
Η 83η επέτειος αποτέλεσε μια ημέρα ιδιαίτερης σημασίας για την Παραμυθιά.
Οι 49 Πρόκριτοι τιμήθηκαν στον τόπο της θυσίας τους. Η Μαρτυρική Παραμυθιά υποδέχθηκε τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας. Και ο Δήμος Σουλίου απέδωσε στον Πρόεδρο την ύψιστη τιμητική διάκριση της ανακήρυξής του σε Επίτιμο Δημότη.
Ο Δήμος Σουλίου εκφράζει τις θερμές του ευχαριστίες προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για την παρουσία και την τιμή που απέδωσε στη μνήμη των 49 Προκρίτων. Η θυσία τους αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της Παραμυθιάς, της Θεσπρωτίας και της Ελλάδας.
83 χρόνια μετά, η Παραμυθιά θυμάται. Τιμά. Διδάσκει. Διεκδικεί.
