Εξήντα πέντε χρόνια μετά την κατασκευή του, εγκρίθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού (συγκεκριμένα από την υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Ηπείρου, Βορείου Ιονίου και Δυτικής Μακεδονίας) η μελέτη της Περιφέρειας Ηπείρου για την υλοποίηση του έργου «Εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης στο μνημείο του Ζαλόγγου».
Το έργο περιλαμβάνει την επισκευή του μονοπατιού και του πλατώματος με τοπική πέτρα και την εγκατάσταση κρυφού φωτοβολταϊκού φωτισμού που δεν αλλοιώνει το τοπίο.
Τα αποκαλυπτήρια του μνημείου του Ζαλόγγου για τη θυσία των Σουλιωτισσών έγιναν τον Αύγουστο του 1961.
Σχεδιάσθηκε από τον γλύπτη Γεώργιο Ζογγολόπουλο και εκτελέσθηκε υπό την επίβλεψη του ιδίου, του αρχιτέκτονα Πάτροκλου Καραντινού και του μαρμαροτεχνίτη Ελευθέριου Γυφτόπουλου.
Οι εργασίες κατασκευής ξεκίνησαν το 1954 και ολοκληρώθηκαν το 1961.
Στα εγκαίνια παρέστησαν μεταξύ άλλων ο τότε βασιλιάς Παύλος και η τότε βασίλισσα Φρειδερίκη.
Ο δημιουργός του έχει γράψει για το μνημείο αυτό:
«Το Ηρώον τοποθετείται εις το χείλος κατακόρυφου βράχου […], η επικοινωνία και άνοδος προς τον βράχον γίνεται μόνον δια μιας στενής ατραπού διερχομένης μέσω απότομων βράχων. Προς βορράν το Ζάλογγον περιβάλλεται από τα μεγαλοπρεπή Ηπειρωτικά όρη. Κάτωθεν του βράχου και εις απόστασιν 800 μ. βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας Κασσώπης. Μεταξύ Ζαλόγγου και θαλάσσης διέρχεται ο τουριστικός δρόμος Αθηνών – Κερκύρας.
Κατά τον διάπλουν εσωτερικής γραμμής Κερκύρας και εξωτερικής Ιταλίας το μνημείον είναι ορατόν. Παρ’ όλον το τραχύ και μεγαλειώδες θέαμα των Ηπειρωτικών βουνών και την εκτεταμένην έννοιαν της θαλάσσης του Ιονίου Πελάγους, δημιουργείται ένα αίσθημα ισορροπίας και γαλήνης. Η κλίμαξ του Ηρώου προσαρμόζεται προς την κλίμακα του τοπίου».
Να σημειωθεί ότι από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους στην Πρέβεζα έχει ψηφιοποιηθεί όλο το διαθέσιμο φωτογραφικό υλικό από την ημέρα των αποκαλυπτηρίων.
Μέσα από τη θύμηση των αποκαλυπτηρίων του μνημείου, αναζωογονείται και ο μεγαλειώδης συμβολισμός της θυσίας των Σουλιωτισσών.
Μιας θυσίας με παγκόσμια ακτινοβολία και θαυμασμό, που δείχνει την αποφασιστικότητα και τη λεβεντιά όσων δεν παραδίδονται στη σκλαβιά, αλλά προτιμούν αυτοθυσιαστικά να πεθάνουν ελεύθεροι…
Φωτογραφία Γιώργος Ευσταθίου
Join the Conversation