Ο Κωνσταντίνος (Κώστας) Λ. Τζαβέλλας, απόγονος 8ης γενεάς του θρυλικού Καπετάν Λάμπρου Τζαβέλλα, καλεσμένος του καταξιωμένου συγγραφέα και Προέδρου της Φιλολογικής Στέγης Πειραιώς, κ. Στέφανου Μίλεση, στο «Ενοριακό Αρχονταρίκι» του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς, καθήλωσε ξεδιπλώνοντας το μεγαλείο της οικογένειάς του που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία του ελληνικού έθνους. Με έναν λόγο βαθιά συγκινητικό, μεστό και γεμάτο ήθος.
Με σπάνια σεμνότητα, κρατάει ζωντανή τη φλόγα 177 προγόνων του που θυσιάστηκαν στους εθνικούς αγώνες, από τα προεπαναστατικά χρόνια μέχρι το έπος του 1940. Ο Κώστας Τζαβέλλας, που δεν είναι απλώς ένας θεματοφύλακας κειμηλίων, αλλά αναδεικνύει το διαχρονικό μήνυμα των Σουλιωτών με συνείδηση και ιστορική ευθύνη, αποδεικνύει ότι το «χρέος» για εκείνον δεν είναι μια θεωρητική έννοια, αλλά καθημερινή πράξη ζωής.
Ο κ. Τζαβέλλας μοιράστηκε πτυχές της παιδικής του ηλικίας, περιγράφοντας ένα σπίτι που έμοιαζε με ζωντανό μουσείο, γεμάτο σπαθιά, πορτρέτα και χειρόγραφα. Ωστόσο, όπως ο ίδιος υπογράμμισε με νόημα, η πραγματική του κληρονομιά δεν ήταν τα αντικείμενα, αλλά η πνευματική διαπαιδαγώγηση και το αίσθημα του πατριωτισμού.
Ανέδειξε τις πιο συγκλονιστικές στιγμές της πορείας των Τζαβελλαίων: Η επιστολή του 1792 προς τον Αλή πασά, όταν ο γενάρχης Λάμπρος Τζαβέλλας προθυμοποιήθηκε να θυσιάσει τον 18χρονο γιο του Φώτο, παρά να παραδώσει το Σούλι στον δόλιο τύραννο. Η σφαγή του Φαλήρου (1827), όπου 16 μέλη της οικογένειας Τζαβέλλα έπεσαν στο πεδίο της μάχης, αρνούμενοι να υποχωρήσουν ακόμα και μετά τον θάνατο του Καραϊσκάκη. Ο μετεπαναστατικός πρωθυπουργός και υπουργός Στρατιωτικών Κίτσος Τζαβέλλας, ο οποίος, επιδεικνύοντας απόλυτη αξιοκρατία, απέβαλε τον ίδιο του τον γιο από τη Σχολή Ευελπίδων λόγω συμμετοχής σε σπουδαστική στάση. Ο παππούς του, Ίλαρχος Κωνσταντίνος Τζαβέλλας, ο οποίος έπεσε ηρωικά στην Πρεμετή στις 2 Δεκεμβρίου 1940, μετά από 11 νικηφόρες μάχες, σφραγίζοντας με το αίμα του τη νεότερη ελληνική ιστορία.
Υπήρξε διαρκής η προσφορά της οικογένειας, από τον 16χρονο Νικόλαο Τζαβέλλα που κατατάχθηκε κρυφά στον Μακεδονικό Αγώνα, μέχρι τις θυσίες στους Βαλκανικούς Πολέμους.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η θαρραλέα ιστορική ανάλυση της Μικρασιατικής Καταστροφής, όπου ο κ. Τζαβέλλας, βασιζόμενος σε οικογενειακές μαρτυρίες, καυτηρίασε τις πολιτικές διαιρέσεις μεταξύ βενιζελικών και βασιλικών που αποδιοργάνωσαν το μέτωπο.
Μετά την αποκατάσταση της πατρογονικής κατοικίας του Λάμπρου Τζαβέλλα στο Σούλι από τον πατέρα του, και τη δωρεά της ιστορικής οικίας της Ναυάκτου στο Κράτος, ο ίδιος κάνει ό,τι μπορεί για να μεταλαμπαδεύσει τη σουλιώτικη ψυχή στη νέα γενιά.
Το όραμά του είναι ξεκάθαρο: Το Σούλι πρέπει να αναγνωριστεί ως μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής σημασίας. Η παρουσία του κ. Κώστα Τζαβέλλα στον Πειραιά υπενθύμισε σε όλους ότι οι αγώνες των προγόνων δεν είναι παρελθόν, αλλά το μοναδικό μας εφόδιο για το μέλλον.
Ο κ. Τζαβέλλας επιτελεί στις ημέρες μας σπουδαία προσππάθεια, με στόχο το Σούλι να εξακολουθήσει να αποτελεί για όλους έναν άσβεστο φάρο ελευθερίας.
