Στις σύνθετες και διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες της σύγχρονης κοινωνίας, η συζήτηση γύρω από το μορφωτικό επίπεδο, την πνευματική κατάρτιση και το ήθος των λειτουργών της Εκκλησίας αναδεικνύεται σε ζήτημα καίριας σημασίας. Η αποστολή του κληρικού δεν περιορίζεται στην τυπική τέλεση των ιερών ακολουθιών, αλλά εκτείνεται σε ένα ευρύ πεδίο ποιμαντικής, κοινωνικής και πνευματικής καθοδήγησης, το οποίο απαιτεί βαθιά γνώση, κριτική σκέψη και ουσιαστική παιδεία.
Η θεμελίωση αυτής της συγκρότησης ξεκινά από τα πρώτα βιώματα του ανθρώπου. Η παιδεία και η διαπαιδαγώγηση που λαμβάνει κανείς από το σπίτι του, οι αρχές και οι αξίες που εμφuτεύονται εντός του οικογενειακού περιβάλλοντος αποτελούν τον αδιάψευστο πρόδρομο κάθε μετέπειτα προσφοράς. Ένας κληρικός που έχει ανατραφεί με τα θεμέλια της ευσέβειας, του σεβασμού και της ηθικής συνοχής φέρει εις πέρας το έργο του με εσωτερική πληρότητα. Η οικογενειακή του προέλευση συνιστά τον καθρέφτη της διαδρομής του και προσδίδει στο πρόσωπό του την αναγκαία γνησιότητα.
Παράλληλα, η εξωτερική του κοινωνική συμπεριφορά, η στάση ζωής και η συναναστροφή του με το πλήρωμα της Εκκλησίας καθορίζουν την αξιοπιστία του λειτουργού. Η ευπρέπεια, η διακριτικότητα, η ενσυναίσθηση και η έμπρακτη αγάπη προς τον συνάνθρωπο δεν είναι απλώς εξωτερικά κοσμήματα, αλλά ουσιαστικές προϋποθέσεις για την άσκηση μιας αποτελεσματικής διακονίας. Ιδιαίτερα στις τοπικές κοινωνίες και την ελληνική περιφέρεια, όπου ο εφημέριος αποτελεί σημείο αναφοράς και συνοχής, η κοινωνική του συμπεριφορά και ο τρόπος που διαχειρίζεται τα ανθρώπινα ζητήματα διαμορφώνουν το κλίμα της ενοριακής ζωής.
Η θεολογική κατάρτιση και η ευρύτερη ανθρωπιστική μόρφωση έρχονται να επιστέψουν αυτά τα εφόδια. Σε μια εποχή όπου η πληροφορία διαχέεται με καταιγιστικούς ρυθμούς και τα ηθικά διλήμματα είναι περίπλοκα, ο κληρικός καλείται να αρθρώσει λόγο τεκμηριωμένο και νηφάλιο. Η επαφή με την ιστορία, τη φιλοσοφία και τις κοινωνικές επιστήμες του επιτρέπει να κατανοεί τις σύγχρονες παθογένειες και να λειτουργεί ως γέφυρα διαλόγου ανάμεσα στην Εκκλησία και την κοινωνία, αποφεύγοντας τις απλουστευτικές ή φορμαλιστικές προσεγγίσεις.
Παράλληλα, δεν πρέπει να παραγνωρίζεται η αξία εκείνων των κληρικών οι οποίοι, παρότι δεν κατέχουν πανεπιστημιακούς τίτλους ή ακαδημαϊκή εξειδίκευση, διακρίνονται για την ουσιαστική, εσωτερική τους παιδεία. Η αληθινή καλλιέργεια της ψυχής, η έμφυτη ευγένεια, η πηγαία καλοσύνη και η βιωματική σοφία που αντλείται από την ταπείνωση και την αυθεντική χριστιανική ζωή συχνά αναπληρώνουν με το παραπάνω την έλλειψη τυπικών γραμματικών γνώσεων. Άλλωστε, στην εκκλησιαστική παράδοση, η αρετή και το ανόθευτο ήθος ενός ανθρώπου που διαθέτει «παιδεία καρδίας» μπορούν να αγγίξουν τις ψυχές των πιστών με τρόπο βαθύ και λυτρωτικό, αποδεικνύοντας ότι η αληθινή αρχοντιά του χαρακτήρα πηγάζει πρωτίστως από την καθαρότητα του βίου και τον σεβασμό προς τον συνάνθρωπο.
Η επένδυση στην ουσιαστική παιδεία, στην ηθική ακεραιότητα και στην κοινωνική ευαισθησία του κλήρου αποτελεί, εν τέλει, επένδυση στην ίδια την πνευματική υγεία της κοινωνίας. Ένας κληρικός θεολογικά καταρτισμένος, πνευματικά καλλιεργημένος από τα σπλάχνα της παράδοσης και του σπιτιού του, και πλήρως εναρμονισμένος με το πνεύμα της θυσιαστικής προσφοράς, μπορεί να ανταποκριθεί με επάρκεια και αξιοπιστία στην υψηλή αποστολή του.
