Το νεκροταφείο στο ιστορικό Σούλι εντάχθηκε επίσημα στη «Διαδρομή Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων» του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Η πρόταση και η πρωτοβουλία ανήκε στο δήμο Σουλίου, με τη συμβολή της δικηγόρου Ράνιας Ντάλλη και του απογόνου της φάρας των Τζαβελλαίων Κωνσταντίνου Τζαβέλλα.
Η Πολιτιστική Διαδρομή των Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων πιστοποιήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 2010.
O Οργανισμός Σημαντικών Κοιμητηρίων της Ευρώπης (ASCE) ανήκει στο Συμβούλιο της Ευρώπης και είναι ο φορέας διαχείρισης της Διαδρομής που υπογραμμίζει και την ευρωπαϊκή προσπάθεια να αναδειχθούν τα κοιμητήρια ως σημαντικοί χώροι πολιτιστικής κληρονομιάς.
Τα κοιμητήρια αποτελούν μέρος της άυλης κληρονομιάς, ως ανθρωπολογική πραγματικότητα, διαμορφώνοντας ένα πλαίσιο για τα ήθη και τις πρακτικές ως προς τον θάνατο.
Επισημαίνεται ότι η αναγνώριση ενός κοιμητηρίου ως σημαντικού κοιμητηρίου της Ευρώπης έχει πολλαπλά οφέλη, καθώς αναδεικνύει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του ως μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μπροστά στο νεκροταφείο των ηρωικών Σουλιωτών δεν είναι εύκολο έργο ο έπαινος των κατορθωμάτων τους, αλλά προτιμότερη θα ήταν η σιγή, αν με αυτή ήταν δυνατόν να δηλωθεί η συγκίνηση μας και το οφειλόμενο προς αυτούς χρέος. Όμως, και αυτό να γινόταν, πάλι είναι αναγκαία η με λόγους εξύμνηση των ηρωικών πράξεων των περιιπτάμενων ψυχών των αθανάτων Σουλιωτών.
Και αυτό, διότι έτσι επιτελείται έργο παιδευτικό, αναμιμνήσκονται οι νεότεροι το παρελθόν, διεγείρονται σωστικά στοιχεία που ωθούν προς μίμηση και φρονηματισμό.
Το νεκροταφείο αυτό είναι ένας χώρος που θυμίζει ότι κάποτε στο Σούλι έλαμψε η αρετή και η ελευθερία απέκτησε το αληθινό της νόημα. Αναγεννήθηκε το αρχαίο φρόνημα. Έδρασε και έλαμψε, δια της αυτοθυσίας, ο γυναικείος ηρωισμός.
Και από τους τάφους ξεπροβάλλουν οι Σουλιώτες ολιγαρκείς, λιτοδίαιτοι, σκληραγωγημένοι, ανδρείοι, γενναίοι, ταχείς, οξυδερκείς, ευσταλείς, υπερήφανοι, ανιδιοτελείς, πιστοί, σεμνοί, αφοσιωμένοι στο καθήκον. Οι συνεχείς αγώνες τους ἐδωσαν στο υπόδουλο έθνος το θάρρος για να αποτινάξει το ζυγό των τυράννων
