Σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την πραγματική δυνατότητα χρηματοδότησης του οδικού άξονα Εγνατίας οδού / Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα CEF Transport (Military Mobility) θέτει η παρακάτω ανακοίνωση.
Με βάση τα επίσημα στοιχεία του προϋπολογισμού και τις καταληκτικές ημερομηνίες που έχουν ήδη παρέλθει, υπογραμμίζεται η ανάγκη για επίσημες απαντήσεις και ένα δεσμευτικό σχέδιο υλοποίησης ενός έργου ζωτικής σημασίας για τη Θεσπρωτία και ολόκληρη τη Βορειοδυτική Ελλάδα
Η παρέμβαση του “Κοινωνικού Φόρουμ Θεσπρωτίας”:
Το τελευταίο διάστημα βλέπουν το φως της δημοσιότητας δηλώσεις πολιτικών παραγόντων που κάνουν λόγο για δυνατότητα χρηματοδότησης του οδικού άξονα Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων και ειδικότερα του Connecting Europe Facility (CEF) Transport, στο πλαίσιο της πρόσκλησης Military Mobility 2026 (Πρόγραμμα Στρατιωτικής Κινητικότητας).
Η εξέλιξη αυτή, εφόσον συνοδεύεται από συγκεκριμένες ενέργειες, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα βήμα για την προώθηση ενός μικρού τμήματος του έργου στρατηγικής σημασίας για τη Θεσπρωτία και ολόκληρη τη βορειοδυτική Ελλάδα εφόσον δεν αναιρείται η διεκδίκηση του συνολικού σχεδιασμού του έργου.
Ωστόσο, οι πολίτες δεν μπορούν να αρκούνται σε γενικές αναφορές, πολιτικές δηλώσεις και αόριστες υποσχέσεις.
Η κοινωνία της Θεσπρωτίας δικαιούται να γνωρίζει τι ακριβώς έχει γίνει, ποια χρηματοδότηση διεκδικείται -αν πραγματικά διεκδικείται,- για ποια τμήματα του έργου και με ποιες πραγματικές πιθανότητες υλοποίησης.
Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργούνται εντυπώσεις περί εξασφαλισμένης χρηματοδότησης.
Το ζητούμενο είναι να υπάρξει συγκεκριμένο, τεκμηριωμένο και δεσμευτικό σχέδιο για την κατασκευή του έργου.
Τα οικονομικά δεδομένα απαιτούν καθαρές απαντήσεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ολοκληρωμένης μελέτης που εκπόνησε η ΕΓΝΑΤΙΑ Α.Ε., ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων ανέρχεται περίπου σε 291,5 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων:
119 εκατ. ευρώαφορούν την παράκαμψη Ηγουμενίτσας.
173,5 εκατ. ευρώαφορούν τον οδικό άξονα Ηγουμενίτσα – Σαγιάδα – Μαυρομάτι.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί για την πρόσκληση CEF Transport 2026, ο συνολικός διαθέσιμος προϋπολογισμός για τη στρατιωτική κινητικότητα ανέρχεται σε 130 εκατ. ευρώ για ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ η ευρωπαϊκή συνεισφορά μπορεί να φτάσει έως το 50% των επιλέξιμων δαπανών.
Τα δεδομένα αυτά δημιουργούν εύλογα ερωτήματα.
Ο προϋπολογισμός της συγκεκριμένης ευρωπαϊκής πρόσκλησης είναι μικρότερος ακόμη και από το κόστος κατασκευής του άξονα Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι, χωρίς να συνυπολογίζεται η παράκαμψη της Ηγουμενίτσας.
Επομένως, είναι σαφές ότι η αναφορά σε ένα ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο δεν ισοδυναμεί με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση του έργου, ούτε απαντά στο κρίσιμο ζήτημα της κάλυψης του συνολικού κόστους κατασκευής του.
Αν διεκδικείται χρηματοδότηση μόνο για συγκεκριμένα τμήματα, πρέπει να ειπωθεί καθαρά. Αν προβλέπεται συνδυασμός ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων, πρέπει να παρουσιαστεί συγκεκριμένο σχέδιο.
Και εφόσον δεν υπάρχει ακόμη εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, οι πολίτες έχουν δικαίωμα να το γνωρίζουν χωρίς ωραιοποιήσεις.
Τα ερωτήματα που απαιτούν άμεσες και επίσημες απαντήσεις
Απευθύνουμε δημόσια προς την κυβέρνηση, το αρμόδιο υπουργείο, τον βουλευτή του νομού και όλους τους εμπλεκόμενους πολιτικούς και αυτοδιοικητικούς παράγοντες τα ακόλουθα ερωτήματα:
1ον: Έχει υποβληθεί επίσημη πρόταση χρηματοδότησης στο πλαίσιο της πρόσκλησης CEF Military Mobility 2026;
Εάν ναι, πότε υποβλήθηκε, ποιος είναι ο αριθμός της αίτησης, ποιος ο αιτούμενος προϋπολογισμός και ποια τμήματα του έργου περιλαμβάνει;
Οι υφιστάμενες μελέτες καλύπτουν τις προδιαγραφές για χρήση από βαριά στρατιωτικά οχήματα;
2ον: Ποιο ακριβώς τμήμα του οδικού άξονα διεκδικείται να ενταχθεί στο συγκεκριμένο πρόγραμμα; Αφορά το σύνολο της σύνδεσης Ηγουμενίτσα – Σαγιάδα – Μαυρομάτι ή μόνο επιμέρους τμήματα, με βάση και τις τελευταίες τροποποιήσεις της χάραξης;
3ον: Ποια είναι η πραγματική στρατηγική χρηματοδότησης του έργου; Υπάρχει ολοκληρωμένος σχεδιασμός για την εξασφάλιση των απαιτούμενων πόρων ή περιοριζόμαστε στην αναζήτηση αποσπασματικών χρηματοδοτικών δυνατοτήτων;
4ον: Εφόσον η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μπορεί να καλύψει έως το 50% των επιλέξιμων δαπανών, έχει εξασφαλιστεί η απαιτούμενη εθνική συμμετοχή; Υπάρχει συγκεκριμένη πρόβλεψη στον κρατικό προϋπολογισμό ή σε άλλο χρηματοδοτικό πρόγραμμα για την κάλυψη του υπολοίπου;
5ον: Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των διαδικασιών χρηματοδότησης, τη δημοπράτηση και την έναρξη κατασκευής των έργων; Πότε θα περάσουμε από τις εξαγγελίες στις δεσμευτικές αποφάσεις;
6ον: Εάν η συγκεκριμένη πρόσκληση δεν αποδώσει την αναμενόμενη χρηματοδότηση ή εάν εγκριθεί μόνο ένα μέρος του αιτούμενου ποσού, ποιο είναι το εναλλακτικό σχέδιο; Υπάρχει άλλη ώριμη χρηματοδοτική λύση ή κινδυνεύει το έργο να παραμείνει για ακόμη μία φορά στα χαρτιά;
Τα ερωτήματα αυτά δεν είναι ούτε τυπικά ούτε διαδικαστικά.
Αφορούν την αξιοπιστία των δημόσιων δεσμεύσεων και το δικαίωμα της Θεσπρωτίας να διεκδικεί ισότιμα τις υποδομές που χρειάζεται.
Επισημαίνουμε, επίσης, ότι η αναφερόμενη καταληκτική ημερομηνία της 6ης Οκτωβρίου 2026 έχει πλέον παρέλθει. Συνεπώς, απαιτείται άμεση επίσημη ενημέρωση για το αν και με ποιο περιεχόμενο υποβλήθηκε πρόταση χρηματοδότησης.
Εάν δεν υποβλήθηκε, πρέπει να εξηγηθεί ποιοι λόγοι οδήγησαν σε αυτή την εξέλιξη και ποιες ενέργειες θα ακολουθήσουν.
Η Θεσπρωτία δεν ζητά χάρη.Διεκδικεί ένα έργο ζωτικής σημασίας.
Έχουμε επανειλημμένα αναδείξει, μέσα από δημόσιες παρεμβάσεις, ανακοινώσεις και ανοιχτές συγκεντρώσεις πολιτών, τη σημασία του συγκεκριμένου έργου για το μέλλον της περιοχής μας.
Ο οδικός άξονας Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι δεν αποτελεί ένα απομονωμένο τοπικό έργο. Είναι τμήμα μιας ευρύτερης αναπτυξιακής και διασυνοριακής σύνδεσης, που μπορεί να ενισχύσει την εξωστρέφεια, τον τουρισμό, το εμπόριο, τις μεταφορές και τη συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας.
Ο παραλιακός άξονας Ιόνια Οδός – Άκτιο/Αμβρακία – Πρέβεζα – Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι – Άγιοι Σαράντα – Αυλώνα σε συνδυασμό με την αναβάθμιση του τελωνείου στο Μαυρομάτι μπορεί να αποτελέσει βασικό κρίκο για τη διασύνδεση της Ηπείρου με τη νότια Αλβανία και την ευρύτερη περιοχή της Αδριατικής και του Ιονίου.
Για να γίνει, όμως, αυτή η προοπτική πραγματικότητα, χρειάζονται πολιτική βούληση, η οποία δεν διαφαίνεται, εξασφαλισμένοι πόροι, ολοκληρωμένος σχεδιασμός και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Δεν αρκούν οι αναφορές σε ευρωπαϊκά προγράμματα, ούτε οι δηλώσεις που δημιουργούν προσδοκίες χωρίς να συνοδεύονται από αποδείξεις προόδου.
